Przejdź do treści

Czym jest oocyt?

Pęcherzyk jajnikowy
Fot.: Sxc.hu/ K. Szkurlatowski

Czym jest oocyt? Kiedy przekształca się w komórkę jajową i na czym polega ten proces? Poznaj skomplikowany i fascynujący świat oogenezy, bez której zapłodnienie – także pozaustrojowe – nie byłoby możliwe.

Zapisz się do newslettera

Oocyt to – w uproszczeniu – niedojrzała komórka, z której w wyniku wielokrotnych podziałów i replikacji DNA powstaje komórka jajowa. Zanim jednak ta mała jednostka przybierze swoją w pełni dojrzałą postać, musi przejść wiele faz rozwojowych w procesie oogenezy.

Oocyt: jeden czy kilka?

Początek oogenezy przypada na okres życia płodowego. Gdy zarodek żeński rozwija się, z macierzystych komórek płciowych żeńskich wykształcają się oogonia, czyli niedojrzałe gamety żeńskie. Te zaś – w wyniku licznych podziałów mitotycznych – jeszcze przed narodzinami dziewczynki ulegają przekształceniu w oocyty I rzędu.

Następnie I-rzędowe oocyty rozpoczynają I podział mejotyczny. Zanim jednak podział ten dokona się w pełni, minie ponad dekada – do czasu, aż organizm kobiety osiągnie dojrzałość płciową, mejoza zostaje bowiem zatrzymana na piątym etapie profazy.

Gdy kobieta wchodzi w okres pokwitania, następuje dokończenie I podziału mejotycznego. W jego wyniku powstają dwie komórki: większa, czyli oocyt II rzędu, i mniejsza – ciałko kierunkowe (polocyt). Polocyt obumiera jednak wkrótce po zakończeniu podziału.

Oocyt II rzędu przechodzi następnie II podział mejotyczny, w następstwie którego powstają:

  • niewielkie ciałko kierunkowe,
  • ootyda.

To właśnie z ootydy wykształca się dojrzała komórka jajowa.

Proces przekształcania się oocytów w ootydę powtarzany jest cyklicznie – co miesiąc – aż do czasu wejścia przez kobietę w okres menopauzy.

Oocyty a in vitro

Aby możliwe było wykonanie zapłodnienia pozaustrojowego, konieczne jest uprzednie pobranie męskich i żeńskich komórek rozrodczych. U kobiet proces ten wymaga stymulacji hormonalnej, która wywoła wzrost większej liczby oocytów niż dzieje się to podczas naturalnego cyklu miesiączkowego.

Gdy pęcherzyki jajnikowe, w których mieszczą się oocyty, osiągną odpowiednią wielkość, dawczyni przyjmuje preparat hCG (gonadotropinę kosmówkową), który ma na celu zaprogramowanie owulacji. 36-40 godzin później przeprowadza się punkcję jajników, podczas której pobierane są dojrzałe komórki jajowe. W wyniku tej procedury uzyskuje się zazwyczaj od 5 do 15 komórek jajowych.

Polecamy również: Na czym polega dawstwo komórek?

Redakcja In Vitro Online

Jedyny poradnikowy portal o in vitro.

Kiedy inseminacja a kiedy już in vitro?

inseminacja a in vitro
Inseminacja i in vitro to popularne metody wspomaganego rozrodu, z których korzystają pary niemogące naturalnie zajść w ciążę. – fot. 123rf

Z problemem niepłodności boryka się nawet co piąta para w Polsce. Często, mimo wielomiesięcznych starań, kobiecie nie udaje się zajść w ciążę. Inseminacja i in vitro to popularne metody wspomaganego rozrodu, z których korzystają pary niemogące naturalnie zajść w ciążę. Co jest wskazaniem do inseminacji, a kiedy warto podejść do in vitro?

Zapisz się do newslettera

Inseminacja – kiedy warto ją wykonać?

Inseminacja domaciczna polega na bezpośrednim umieszczeniu w drogach rodnych kobiety, specjalnie przygotowanego męskiego nasienia. To jedna z prostszych i tańszych metod, na które decydują się pary zmagające się z niepłodnością.

Z procedury inseminacji mogą skorzystać osoby, które pomimo długich starań i dobrych wyników badań nie mają potomstwa. Metoda ta najczęściej wybierana jest w przypadku, gdy problemy znajdują się po stronie mężczyzny np. nieodpowiednie parametry nasienia (obniżona ilość, ruchliwość plemników).

Wskazaniem jest także wrogi śluz u kobiety, czyli taki, który zawiera przeciwciała niszczące nasienie i uniemożliwiające im przebycie przez kanał szyjki macicy. Inseminacji nie zaleca się przeprowadzać u kobiet z niedrożnością jajowodów, a także w przypadku bardzo słabych wyników nasienia.

Zobacz też: Inseminacja (IUI): jak się do niej przygotować, ile trwa i jak przebiega?

In vitro – kiedy warto je wykonać?

In vitro polega na zapłodnieniu komórki jajowej w laboratoryjnych warunkach, a następnie przeniesieniu zarodka do jamy macicy. Zapłodnienie pozaustrojowe in vitro ma najwyższą skuteczność spośród wszystkich dostępnych metod wspomaganego rozrodu.

Tego rodzaju zapłodnienie umożliwia pokonanie wielu barier będących przyczyną niepłodności np. niedrożność jajowodów. Zapłodnienie in vitro stosowane jest również u par, u których partner jest nosicielem wirusa HIV, a kobieta nie jest nim zarażona.

Skuteczność technik wspomaganego rozrodu

Niestety, żadna z metod nie daje 100 proc. pewności zapłodnienia. Skuteczność inseminacji wynosi do 15 proc. Prawdopodobieństwo zapłodnienia wzrasta nawet do 40 proc, gdy inseminacja zostaje przeprowadzona w kilku kolejnych cyklach.

Z kolei skuteczność zapłodnienia pozaustrojowego in vitro wynosi nawet do 44 proc. dla kobiet w wieku poniżej 35 lat i około 39 proc. dla kobiet między 35. a 39 rokiem życia. Powyżej 39 roku życia szanse maleją do 29 proc.

Zobacz też: In vitro – cena

Inseminacja a in vitro – koszt

Koszty zabiegu inseminacji oraz in vitro znacznie się od siebie różnią. Koszt inseminacji mieści się w przedziale od 600 do 1100 zł za jeden cykl zapłodnienia. W przypadku skorzystania z nasienia dawcy cena może wynosić nawet około 2 tys. złotych.

Z kolei koszt leczenia metodą in vitro wynosi od 6 do nawet kilkunastu tysięcy złotych – w zależności od badań dodatkowych, które muszą być przeprowadzone.

Klaudia Kierzkowska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, miłośniczka podróży, teatru i włoskiej kuchni.