Przejdź do treści

Gonadotropiny – jakie mogą być ich skutki uboczne?

GONADOTROPINY

Gonadotropiny są hormonami podawanymi m.in. w trakcie stymulacji w procesie leczenia in vitro. Są lekami zawierającymi w sobie FSH, czasami także LH (lub inne podobne w działaniu substancje) bądź ich kombinacje, np. w połączeniu z hormonem hCG. W jakich przypadkach wskazana jest ich aplikacja i z jakimi działaniami niepożądanymi może się wiązać?

Zapisz się do newslettera

Gonadotropiny – jak i kiedy znajdują zastosowanie?

Gonadotropiny podaje się zwykle poprzez wstrzyknięcie (domięśniowo lub podskórnie; zdarza się także podawanie opisywanych tu leków w formie sprayu do nosa). Odpowiednie dawki ustalane są indywidualnie z lekarzem, podobnie jak konkretne terminy podawania leków. Co więcej, kuracja ta wymaga stałego monitoringu pacjentki. Stąd też należy pamiętać o nie przyjmowaniu hormonów na własną rękę, tj. niezgodnie z zaleceniami specjalisty.

W trakcie procesu in vitro gonadotropiny podaje się w celu stymulacji pęcherzyków jajnikowych, czego skutkiem ma być pobranie kilku komórek jajowych. Hormony te mogą być podawane wspólnie z innymi lekami (np. zapobiegającymi przedwczesnej owulacji) bądź samodzielne. Wskazania do nich mogą wystąpić:

  • w trakcie stymulacji owulacji (jako metody wsparcia płodności samej w sobie)
  • w trakcie leczenie metodą IUI
  • w trakcie leczenia metodą in vitro
  • w ramach dawstwa jajeczek
  • w związku z zamrażaniem jajeczek

Zobacz też: Antagoniści GnRH – czym są te leki i kiedy się je stosuje?

Gonadotropiny – skutki uboczne

Pierwszym aspektem, na który warto w tym kontekście zwrócić uwagę, jest fakt, że leki te podaje się w formie wspomnianych już zastrzyków. Łatwo z tego wnioskować, że ich aplikacja może wiązać się z miejscowymi zmianami pod postacią zasinień, obrzęków czy zaczerwienienia. Warto dopytać lekarza, w jakich dokładnie miejscach mogą być robione owe zastrzyki, a w zasadzie, na jak dużym obszarze ciała – zmienianie miejsc wkłucia pomoże zredukować nieprzyjemne symptomy.

Inna możliwe skutki uboczne przyjmowania gonadotropin to:

  • bóle i zawroty głowy
  • poczucie opuchnięcia
  • zmęczenie i generalne osłabienie samopoczucia
  • nudności
  • zwiększona ogólna wrażliwość na ból
  • wahania nastrojów
  • trądzik
  • tkliwość piersi
  • wzrost masy ciała
  • nieprawidłowe krwawienia lub plamienia

Podawanie gonadotropin a OHSS

Co istotne, u niektórych pacjentek (kilku procent) może wystąpić zespół hiperstymulacji (OHSS). W jego przebiegu obserwuje się m.in. obrzęk brzucha, powiększenie jajników, pojawiają się nudności, wymioty i inne objawy. Często jest to łagodna postać, mogąca minąć samoistnie, lecz mimo wszystko należy mieć na uwadze powagę sytuacji, bowiem ciężka forma OHSS może zagrażać wręcz życiu pacjentki. Jeśli zatem występują niepokojące symptomy, natychmiast należy zgłosić je lekarzowi. Co ciekawe, wskazuje się, że większe ryzyko rozwoju OHSS obserwuje się u pacjentek z zespołem policystycznych jajników (PCOS).

* Wskazane wyżej informacje – zarówno dotyczące zastosowania gonadotropin, jak i ich ewentualnych skutków ubocznych – nie wyczerpują tematu i nie zastępują rozmowy ze specjalistą. Przebieg leczenia oraz stosowaną w tym czasie farmakoterapię należy przede wszystkim szczegółowo omówić z lekarzem.

Zobacz też: Hiperstymulacja przy in vitro – jakie daje objawy?

Źródła: verywellfamily / klinikainvicta.pl

Katarzyna Miłkowska

Dziennikarka, absolwentka UW (dziennikarstwo). Obecnie studiuje psychologię kliniczną na Uniwersytecie SWPS, jest też byłą słuchaczką studiów podyplomowych Gender Studies na UW. Redaktorka prowadząca e-magazyn "Chcemy Być Rodzicami" oraz portal o tej samej nazwie. Współautorka książki "Kobiety bez diety".

Czynniki wpływające na powodzenie in vitro

powodzenie in vitro
fot. 123rf.com

In vitro, czyli wspomagana technika rozrodu, od dziesiątek lat z powodzeniem stosowana jest na całym świecie. Dla wielu par to właśnie zapłodnienie pozaustrojowe jest jedyną szansą na posiadanie potomstwa. Jak zatem zwiększyć szansę na powodzenie in vitro? Oto czynniki mające istotny wpływ.

Zapisz się do newslettera

Czynniki wpływające na powodzenie IVF

Wiek kobiety

Niestety, wraz z upływem lat (w przypadku kobiet) szanse na powodzenie in vitro maleją. Jednak w przypadku, gdy kobieta zdecyduje się na wykorzystanie oocytów dawcy (komórek dających początek komórce jajowej), wpływ wspomnianego czynnika jest znikomy.

Niepłodność męska

Kobiety, których mężczyźni są bezpłodni, są na ogół młodsze i mają lepszą jakość oocytów w porównaniu z kobietami zmagającymi się z innymi przyczynami niepłodności. Powoduje to wyższy wskaźnik ciąż i żywych urodzeń.

Niepowodzenie zapłodnienia

Słabe lub nieudane zapłodnienie, w którym zapłodniono mniej niż 20 proc. oocytów, wiąże się z następującymi czynnikami:

  • niepłodnością pierwotną,
  • niepłodnością czynnika męskiego,
  • mniejszą liczba pobranych oocytów.

Brak rozwoju embrionalnego

W przypadku od 4 do 5 proc. kobiet, zarodki z zapłodnionych oocytów nie rozwijają się.

Niepowodzenie implantacji

Po rozwoju i implantacji embrionu, aż w około 60 proc. przypadków nie dochodzi do poczęcia. Na niepowodzenie implantacji ma wpływ:

  • wiek kobiety,
  • implantacja więcej niż dwóch zarodków,
  • niepłodność pierwotna,
  • niski wskaźnik odzyskiwania oocytów,
  • niski wskaźnik wykorzystania zarodków.

Zobacz też: Szczepienie na COVID-19 nie ma negatywnego wpływu na nasienie

Niski wskaźnik żywych urodzeń

Na niski wskaźnik żywych urodzeń po transferze zarodków ma wpływ:

  • wiek kobiety,
  • transfer tylko jednego zarodka,
  • niski wskaźnik odzyskiwania oocytów,
  • choroby jajowodów, a dokładniej szkodliwy wpływ wydzielanego płynu nagromadzonego w jajowodzie. Stwierdzono, że salpingektomia podwaja wskaźnik ciąż po zapłodnieniu in vitro.

Niestety, tylko 32 proc. cykli in vitro kończy się żywym porodem, co dowodzi, że większość prób poczęcia za pomocą zapłodnienia pozaustrojowego nadal kończy się niepowodzeniem.

Stosowanie docytoplazmatycznych iniekcji plemników (ICSI)

W nowoczesnej technologii wspomaganego rozrodu, docytoplazmatyczne wstrzyknięcie nasienia (ICSI) stosowane jest rutynowo w większości przypadków IVF i dotyczy ponad połowy wszystkich pacjentów. Dlatego dane dotyczące wyników IVF obejmują również dane ICSI. Stwierdzono jednak, że docytoplazmatyczne wstrzyknięcie nasienia zwiększa wskaźnik żywych urodzeń, wówczas gdy jest stosowane u kobiet ze słabymi oocytami. Tym samym skuteczność ICSI jest zdecydowanie mniejsza, gdy para zmaga się z niepłodnością spowodowaną czynnikiem męskim.

Źródło: News Medical

Zobacz też: In vitro z zamrożonych zarodków niesie ryzyko podwyższonego ciśnienia i zagraża zdrowiu?

 

Klaudia Kierzkowska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, miłośniczka podróży, teatru i włoskiej kuchni.

Dieta śródziemnomorska zwiększa szanse na skuteczne in vitro

dieta śródziemnomorska
Dbanie o prawidłowe odżywianie najlepiej zacząć jak najwcześniej. – fot. Canva

Nowe badania wykazały, że kobiety, które stosują dietę śródziemnomorską w ciągu sześciu miesięcy przed leczeniem wspomaganym mają znacznie większe szanse na zajście w ciążę. Dietetycy mówią też od dłuższego czasu, że ten rodzaj żywienia wspiera nasza witalność. 

Zapisz się do newslettera

Naukowcy zapytali kobiety o ich dietę przed poddaniem się zabiegowi zapłodnienia in vitro (IVF). Wyniki pozwoliły by stwierdzili, że te, które jadły więcej świeżych warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych, roślin strączkowych, ryb i oliwy z oliwek oraz mniej czerwonego mięsa, miały o 65-68% większe prawdopodobieństwo pomyślnej ciąży i porodu w porównaniu z kobietami, które najmniej przestrzegają diety śródziemnomorskiej.  

Dieta to podstawa 

Badanie, które zostało opublikowane w Human Reproduction, skupiło się na wzorcach żywieniowych, a nie na poszczególnych składnikach odżywczych, żywności lub grupach żywności. Oceniono dietę 244 kobiet za pomocą kwestionariusza częstotliwości spożywania pokarmów, kiedy zapisały się do Jedności Wspomaganego Poczęcia w Atenach w Grecji, na swój pierwszy zabieg zapłodnienia in vitro.  

W kwestionariuszu zapytano ich o to, jak często jedli określone grupy żywności w ciągu ostatnich sześciu miesięcy; wyniki dały kobietom punktację MedDiet, która wahała się od 0-55, z wyższymi wynikami wskazującymi na większe przestrzeganie diety śródziemnomorskiej. Kobiety były w wieku 22-41 lat i nie były otyłe (wskaźnik masy ciała poniżej 30 kg/m2).  

Zobacz też: In vitro z zamrożonych zarodków niesie ryzyko podwyższonego ciśnienia i zagraża zdrowiu?

Naukowcy, pod kierunkiem profesora nadzwyczajnego Nikosa Yiannakourisa z Wydziału Żywienia i Dietetyki Uniwersytetu Harokopio w Atenach, podzielili kobiety na trzy grupy w zależności od ich wyniku MedDiet. Pierwsza grupa miała wyniki od 18 do 30, druga od 31 do 35 a trzecia grupa zdobyła od 36 do 47 punktów. Okazało się, że w porównaniu z 86 kobietami z grupy o najwyższej punktacji, 79 kobiet z grupy o najniższej punktacji miało znacznie niższy odsetek ciąż (29% w porównaniu z 50%) i żywych urodzeń (26,6% w porównaniu z 48,8%).  

Kiedy naukowcy przyjrzeli się kobietom w wieku poniżej 35 lat, odkryli, że każda pięciopunktowa poprawa wyniku MedDiet wiązała się z około 2,7 razy większym prawdopodobieństwem zajścia w ciążę i porodu żywego.  

Ważnym przesłaniem z naszego badania jest to, że kobiety próbujące płodności powinny być zachęcane do zdrowej diety, takiej jak dieta śródziemnomorska, ponieważ większe przestrzeganie tego zdrowego wzorca żywieniowego może pomóc zwiększyć szanse na udaną ciążę i urodzenie żywego dziecka – wyjaśnia prof. Yiannakouris. – Należy zauważyć, że jeśli chodzi o poczęcie dziecka, dieta i styl życia są tak samo ważne dla mężczyzn jak dla kobiet. Wcześniejsze badania naszej grupy badawczej wśród męskich partnerów naszego badania sugerowały, że przestrzeganie diety śródziemnomorskiej może również pomagają poprawić jakość nasienia. Podsumowując, odkrycia te podkreślają znaczenie wpływu diety i jakości diety na płodność oraz wspierają korzystny wpływ diety śródziemnomorskiej na wyniki wspomaganego rozrodu – dodaje. 

Źródło: https://sciencedaily.com/ 

Zobacz też: Czynniki wpływające na powodzenie in vitro

  1. Dimitrios Karayiannis, Meropi D Kontogianni, Christina Mendorou, Minas Mastrominas, Nikos Yiannakouris. Adherence to the Mediterranean diet and IVF success rate among non-obese women attempting fertilityHuman Reproduction, 2018; DOI: 10.1093/humrep/dey003
  2. Dimitrios Karayiannis, Meropi D. Kontogianni, Christina Mendorou, Lygeri Douka, Minas Mastrominas, Nikos Yiannakouris. Association between adherence to the Mediterranean diet and semen quality parameters in male partners of couples attempting fertilityHuman Reproduction, 2016; DOI: 10.1093/humrep/dew288