Przejdź do treści

In vitro krok po kroku

procedura in vitro - zbliżenie
fot. Fotolia

In vitro czyli inaczej zapłodnienie pozaustrojowe, to metoda, która jednocześnie jest metodą leczenia niepłodności, zarówno u par, jak i u jednego z partnerów. Sprawdź, jak przebiega in vitro krok po kroku.

Zapisz się do newslettera

Zapłodnienie metodą pozaustrojową opiera się na kilku etapach, które trzeba przejść móc cieszyć się ciążą i oczekiwać na poród. In vitro to metoda zapłodnienia w warunkach laboratoryjnych – poza organizmem kobiety łączy się komórkę jajową z plemnikami. Chcesz wiedzieć, co to jest i jak wygląda in vitro krok po kroku? Poniżej znajdziesz opis wszystkich etapów, które składają się na zapłodnienie tą metodą leczenia niepłodności.

Co to jest in vitro? Opis metody in vitro krok po kroku

In vitro to metoda zapłodnienia, które odbywa się poza ciałem kobiety, w warunkach laboratoryjnych. By móc przeprowadzić zabieg zapłodnienia pozaustrojowego, pobiera się od kobiety komórkę jajową, a od mężczyzny nasienie i łączy się je w warunkach laboratoryjnych. Efektem połączenia jest zarodek, który następnie jest umieszczany w macicy, by przez kolejne miesiące mógł się rozwijać w ciele kobiety (tak jak w przypadku naturalnego zapłodnienia). Przed samym zabiegiem umieszczenia zarodków, który nazywa się transferem zarodków, jest kilka kroków, które go poprzedzają.

In vitro krok po kroku wygląda tak:

  1. Pierwsza wizyta w klinice leczenia niepłodności i zlecenie badań
  2. Badania przygotowujące do in vitro
  3. Kwalifikacja do in vitro, jeśli są ku temu wskazania
  4. Zgoda wyrażona przez partnerów
  5. Stymulacja hormonalna kobiety
  6. Pobranie komórek jajowych
  7. Pobranie nasienia partnera
  8. Zapłodnienie komórek
  9. Rozwój zarodków
  10. Transfer zarodków
  11. Oczekiwanie na wynik zabiegu in vitro

Czytaj też: Lepiej transferować mrożony, czy świeży zarodek?

In vitro krok po kroku

Przed zdecydowaniem się na wizytę w klinice leczenia niepłodności, warto wiedzieć, jak krok po kroku in vitro wygląda w szczegółach. Najważniejsze jest, by para wiedziała, jakie badania mogą zostać zlecone przed in vitro, jakie są wskazania do tej metody leczenia niepłodności, a także to, że klinika wykonująca in vitro musi parę zapoznać z informacjami czym i jest in vitro i jak przebiega krok po kroku. Kolejnymi krokami po zapadnięciu decyzji lekarza o zapłodnieniu pozaustrojowym są:

In vitro krok po kroku. Krok 1 – stymulacja hormonalna

Stymulacja hormonalna – to stymulowanie jajników hormonami pod kontrolą lekarską w celu pobudzenia i produkcji większej ilości pęcherzyków, z których wytworzą się komórki jajowe. Robi się to po to, żeby móc pobrać za jednym razem więcej niż jedną komórkę jajową do zapłodnienia w laboratorium (a w normalnym cyklu miesiączkowym, jajniki produkują tylko jedną komórkę),

In vitro krok po kroku. Krok 2 – pobranie komórek jajowych

Pobrani komórek jajowych – dokonuje się tego za pomocą punkcji, czyli nakłucie wszystkich pęcherzyków naraz i pobraniu z nich komórek jajowych. Zabieg przeprowadza się pod kontrolą USG. Zabieg przeprowadza się w krótkim znieczuleniu ogólnym, należy być podczas niego na czczo, a po zabiegu nie powinno się kierować pojazdem,

In vitro krok po kroku. Krok 3 – pobranie nasienia

Pobranie nasienia – odbywa się tuż po punkcji, partner może dostarczyć je z domu, najczęściej jednak pobranie nasienia odbywa się z klinice leczenia niepłodności. Wcześniej należy przez kilka dni powstrzymać się od aktywności seksualnej,

In vitro krok po kroku. Krok 4 – zapłodnienie komórek jajowych

Zapłodnienie komórek – czyli jeden z najważniejszych kroków in vitro. Polega na umieszczeniu komórek i odpowiednio przygotowanego nasienia w inkubatorze, a następnie czeka na samoistne zapłodnienie (IMSI). Inną metodą jest ICSI, czyli wstrzyknięcie plemników do wnętrza komórki jajowej. Takie rozwiązanie stosowane jest w przypadku bardzo złych parametrów nasienia,

In vitro krok po kroku. Krok 5 – rozwój zarodków

Rozwój zarodków – zarodki rozwijają się w specjalnych inkubatorach w laboratorium embriologicznym. Większość polskich klinik leczenia niepłodności dysponuje systemem ciągłej obserwacji zarodków. Dzięki temu embriolog widzi, jak każdy zarodek się rozwija, może obejrzeć poszczególne etapy rozwoju i dostrzec ewentualne nieprawidłowości.

In vitro krok po kroku. Krok 6 – transfer zarodków

Transfer zarodków – kolejny kluczowy krok w in vitro. Gdy zarodek jest gotowe, czyli rozwój przebiegł prawidłowo, zostaje umieszczone w jamie macicy aby się zagnieździł.

Do transferu wykorzystuje się zwykle jeden zarodek (w wyjątkowych przypadkach dwa), jeśli zaś para miała więcej zarodków – zostają one zamrożone, by móc je wykorzystać w przyszłości. Dzięki temu, jeśli procedura in vitro nie powiedzie się, para będzie miała gotowe zarodki, które będzie mogła wykorzystać a kobieta nie będzie musiała przechodzić ponownie przez stymulację hormonalną oraz punkcję.

In vitro krok po kroku. Krok 7 – oczekiwanie na wynik

Po około 12-14 dniach od przeprowadzenia zabiegu in vitro, można już sprawdzić za pomocą poziomu hormonu hCG, czy zapłodnienie in vitro się udało. Jeśli tak, reszta ciąży przebiega tak samo jak ciąża naturalna.

Autor: Agnieszka Mijkołajczak

POLECAMY: In vitro – jak zwiększyć szanse na powodzenie?

Redakcja In Vitro Online

Jedyny poradnikowy portal o in vitro.

In vitro od A do Z. Zobacz, jak wyglądają poszczególne etapy

Jeżeli zdecydowaliście się na in vitro, z pewnością jesteście ciekawi, jak krok po kroku wygląda procedura. Ten film z pewnością wiele wyjaśni!

Zapisz się do newslettera

In vitro składa się z kilku etapów.

Etapy in vitro – wizyty kwalifikacyjne

Na początku para odbywa dwie wizyty kwalifikacyjne w klinice leczenia niepłodności.

Podczas tych wizyt ma miejsce wywiad lekarski, badanie narządów rodnych, zalecenie badań dla obojga partnerów oraz analiza wyników wykonanych testów.

Po kwalifikacji do in vitro para pisemnie wyraża zgodę na zabieg i stymulację hormonalną jajników pacjentki. Formularz należy podpisać w klinice, w obecności lekarza.

Zobacz też: In vitro krok po kroku

Etapy in vitro – stymulacja

Stymulacja jajników prowadzi do wzrostu liczby dojrzałych i zdolnych do zapłodnienia komórek jajowych. Stymulacja trwa średnio 7-12 dni i przebiega pod stałą obserwacją lekarza. Proces jajeczkowania jest monitorowany podczas 2-4 wizyt kontrolnych poprzez pomiar stężenia hormonów i badanie USG.

Wyniki badań pozwalają na określenie optymalnej daty pobrania komórek jajowych.

Etapy in vitro – punkcja jajników

Punkcja jajników, czyli inaczej pobranie komórek jajowych, to kolejny etap in vitro. Zabieg wykonany jest w znieczuleniu ogólnym i polega na pobraniu z jajników płynu pęcherzykowego wraz z komórkami jajowymi.

Zabieg trwa 15 minut, a po jego zakończeniu kobieta musi pozostać na obserwacji w klinice przez ok. pół godziny.

Etapy in vitro – oddanie nasienia

W tym samym czasie mężczyzna oddaje nasienie. Jeżeli para decyduje się na in vitro z wykorzystaniem gamet dawcy, może skorzystać z banku nasienia.

Zobacz też: Jak działają banki nasienia? Zobacz, kto może zostać dawcą

Etapy in vitro – zapłodnienie

W laboratorium embriologicznym dochodzi do zapłodnienia in vitro. Do procedury używa się 6 komórek jajowych, z których po połączeniu z plemnikiem może powstać maksymalnie 6 zarodków.

Zazwyczaj proces zapłodnienia przebiega samoistnie i nie jest potrzebna zewnętrzna ingerencja. W określonych przypadkach zaleca się jednak bezpośrednie podanie plemnika do komórki jajowej na drodze iniekcji (ICSI lub IMSI).

Etapy in vitro – transfer zarodków

Następnym etapem jest transfer zarodków do jamy macicy. Transfer odbywa się między 2 a 5 dobą od zapłodnienia. Do zabiegu wykorzystuje się jeden lub dwa najlepiej rokujące i prawidłowo rozwijające się zarodki. Pozostałe zarodki zostają zamrożone i mogą być użyte parę podczas kolejnych procedur.

Pierwsze dni po transferze zarodków mają kluczowe znaczenia dla wyniku procedury IVF. Do czasu poddania się testom ciążowym pacjentce zaleca się rezygnację ze współżycia i ograniczenie aktywności fizycznej.

Po 12 dniach od transferu kobieta powinna zbadać w klinice poziom hormonu HCG we krwi. Badanie USG należy wykonać po pięciu tygodniach.

Zobacz też: Po transferze: co wolno, czego nie? [FILM]

Źródło: InviMed

Anna Wencławska

Koordynatorka treści internetowych. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, pasjonatka obcych kultur i języków orientalnych.

Zapłodnienie pICSI. Na czym polega ta metoda i jaką daje skuteczność?

Zapłodnienie pICSI
W technice pICSI kluczową rolę odgrywa zdolność łączenia się plemnika z kwasem hialuronowym. – fot. Fotolia

W klasycznej metodzie ICSI wybór plemnika zdolnego do zapłodnienia komórki jajowej odbywa się wyłącznie na podstawie jego ruchliwości i morfologii. W zapłodnieniu in vitro techniką pICSI pod uwagę brany jest jeszcze jeden ważny parametr, który może wpłynąć na efektywność procedury.

Zapisz się do newslettera

W technice pICSI (z ang. Phisiological Intracytoplasmic Sperm Injection) kluczową rolę odgrywa zdolność łączenia się plemnika z kwasem hialuronowym.

Tylko prawidłowo zbudowane i dojrzałe plemniki mają zdolność do wiązania się z hialuronianem. Wszystko dzięki specjalnym receptorom (białkom) umiejscowionych na ich główkach. Umożliwiają one rozpoznanie i przyłączenie się do kwasu hialuronowego, który jest z kolei składnikiem wieńca promienistego komórki jajowej.

Zobacz też: Jak wygląda zapłodnienie techniką ICSI? Wyjaśnia embriolog

Zapłodnienie pICSI a test HBA

W celu sprawdzenia zdolności do łączenia się plemnika z hialuronianem przeprowadza się test HBA, będący uzupełnieniem podstawowego badania nasienia. Dzięki temu testowi lekarz może określić, czy dana para powinna podejść do procedury zapłodnienia pozaustrojowego metodą pICSI.

Należy pamiętać, że na 2-7 dni przed badaniem mężczyzna powinien zachować abstynencję seksualną, unikać alkoholu oraz innych używek.

Test HBA polega na oddaniu nasienia drogą masturbacji do specjalnego pojemnika. Następnie pod mikroskopem embriolog zliczana ruchome plemniki. Ekspert obserwuje, które z nich wiążą się z płytką pokrytą kwasem hialuronowym, a które nie.

Test ten jest zalecany mężczyznom z wysokim odsetkiem nieprawidłowo zbudowanych plemników i zaburzeniami jakości chromatyny plemnikowej.

Zobacz też: Nowa metoda selekcji plemników do in vitro. Większa szansa na ciążę?

Dlaczego zdolność wiązania plemników z kwasem hialuronowym jest taka ważna?

Dojrzałe i prawidłowo budowane plemniki, które wiążą się z hialuronianem, są w stanie rozpoznać komórkę jajową i dotrzeć do jej wnętrza.

Ponadto, zdolność ta wiąże się ze zwiększoną integralnością chromatyny plemnikowej i prawidłową morfologią główki plemnika. Odpowiada również za zmniejszony odsetek występowania aneuploidii chromosomowych.

W in vitro można wykorzystać specjalne podłoża z kwasem hialuronowym oraz narzędzia umożliwiających dokonanie selekcji plemników o najwyższej jakości. Co ciekawe, zdolność plemników do wiązania z hialuronianem obecna jest zarówno po preparatyce, jak i po zamrożeniu nasienia.

Źródło: InviMed, Parens, Klinika Bocian

Anna Wencławska

Koordynatorka treści internetowych. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, pasjonatka obcych kultur i języków orientalnych.

Kriokonserwacja zarodków – czym jest i kiedy się ją przeprowadza?

Kriokonserwacja zarodków - czym jest i kiedy się ją przeprowadza?
fot.Pixabay

Zarodki, które rokują, ale nie są wykorzystywane bezpośrednio po wyhodowaniu, poddawane są zamrożeniu w temperaturze ciekłego azotu – kriokonserwacji. W takiej postaci mogą być przechowywane w bio banku i wykorzystystane w poźniejszym czasie.

Zapisz się do newslettera

Co to jest kriokonserwacja?

Kriokonserwacja to technika, która umożliwia przechowywanie specjalnie przygotowanych komórek jajowych, plemników lub embrionów w temperaturze ciekłego azotu (-196°C).

Stosuje się kilka technik kriokonserwacji. Najczęściej stosowane w klinikach leczenia niepłodności metody to: slowfreezing, czyli powolne, kontrolowane mrożenie komórek lub zarodków, witryfikacja, czyli błyskawiczne chłodzenie komórek przy użyciu wysokiej koncentracji krioprotektorów (związków chemicznych, które chronią materiał biologiczny, np. metanol, glicerol, glikol etylenowy), aż do uzyskania struktury podobnej pod względem budowy do szkła.  

W procesie mrożenia komórek i zarodków unika się powstawania kryształków lodu wewnątrz komórek. Kryształki lodu mogą uszkodzić struktury wewnątrzkomórkowe i uniemożliwić dalszy rozwój zarodka. Przed powstawaniem kryształków chronią krioprotektory.

Zobacz też: Innowacyjny test wyznaczy optymalny moment transferu zarodka i zwiększy skuteczność in vitro

Kiedy preprowadza się kriokonserwację?

  • Gdy udaje się pobrać więcej zdrowych komórek jajowych, niż wymaga tego procedura zapłodnienia pozaustrojowego.
  • Gdy udaje się uzyskać więcej zarodków, niż jest potrzebne na bieżącym etapie leczenia. Zarodki i komórki mogą być wykorzystane w kolejnym transferze, jeśli pierwszy nie zakończy się powodzeniem. W takiej sytuacji para nie musi przechodzić wszystkich etapów stymulacji i punkcji w kolejnej próbie zapłodnienia in vitro. Mogą one też być wykorzystane w trakcie starań o kolejne dziecko lub przekazane do adopcji.
  • W przypadku konieczności przełożenia terminu transferu, na przykład w związku z gorszym stanem zdrowia pacjentki (stan zapalny, przeziębienie).
  • W przypadku hiperstymulacji
  • W celu zabezpieczenia płodności, jeśli istnieje możliwość, że jedno z partnerów ją utraci, na przykład w skutek koniecznych zabiegów medycznych.

Zobacz też: IVM, czyli pozaustrojowe dojrzewanie komórek jajowych

Po jakim czasie można wykorzystać zarodki poddane kriokonserwacji?

Znane są przypadki, kiedy zarodek rozmraża się i transferuje do macicy nawet po kilku-kilkunastu latach od jego wyhodowania.

 

Redakcja In Vitro Online

Jedyny poradnikowy portal o in vitro.

Hodowla i transfer zarodków – EmbryoGlue wspiera implantację?

Hodowla i transfer zarodków - EmbryoGlue wspiera implantację?
Hodowla zarodków w warunkach laboratoryjnych trwa kilka dni od momentu zapłodnienia in vitro do momentu transferu do jamy macicy. – fot.Pixabay

Implantacja to krytyczny moment w leczeniu niepłodności metodą in vitro. Pożywka, której używa się w trakcie transferu zarodków do macicy może wspierać ten proces, jeśli ma odpowiedni skład i właściwości.

Zapisz się do newslettera

Jak działa EmbryoGlue?

Transfer zarodków do macicy to punkt krytyczny procedury zapłodnienia pozaustrojowego.  Kwestia prawidłowej implantacji zarodka w macicy jest kluczowa dla jego dalszego zdrowego rozwoju i utrzymania ciąży. Po transferze do macicy zarodek nie musi być zdany sam na siebie, możliwe jest wsparcie jego implantacji podłożem o odpowiednim składzie. Po to, by ułatwić zarodkowi zagnieżdżenie, stosuje się płyny transferowe, które stanowią podłoże rozwoju zarodków w laboratorium i później podawane są do macicy razem z zarodkiem.

EmbryoGlue zawiera hialuronian, dzięki któremu podłoże staje się bardziej lepkie. Hialuron występuje naturalnie w płynie jajowodowych i płynie pęcherzykowym. W momencie zapłodnienia jego stężenie wzrasta. Na początku procesu implantacji hialuronian wiąże się ze specyficznymi receptorami, które występują zarówno w zarodkach i endometrium. Po implantacji poziom hialuronianu spada.  

Zobacz też: 7 najważniejszych pytań dawczyni komórek jajowych

Rozwój i transfer zarodków

Hodowla zarodków w warunkach laboratoryjnych trwa kilka dni od momentu zapłodnienia in vitro do momentu transferu do jamy macicy. W zależności od wskazań, transferuje się zarodki 2-3 dniowe lub 5-cio dniowe. W trakcie tych kilku dni zarodek korzysta głównie z materiału, który znajduje się w komórce jajowej, jednak by wszystkie mechanizmy sterujące jego rozwojem działały prawidłowo, otoczenie musi zapewniać mu odpowiednie warunki. W laboratorium konieczne jest odwzorowanie najlepszych możliwych warunków, które zarodek mógłby spotkać w organizmie kobiety. Stąd też ogromną wagę przykłada się na przykład do temperatury, odpowiedniego pH, obniżonego poziomu tlenu. Medium EmbryoGlue zawiera albuminę rekombinowaną – bezpieczne białko, które ogranicza ryzyko zakażenia.

Skuteczność

Według danych opublikowanych w 2010 roku magazynie Fertility and Sterility, transfer rozmrożonych zarodków w stadium blastocysty przy użyciu medium zawierającego hialuron zwiększa ilość skutecznych implantacji, ale nie przekłada się na prawidłowy dalszy rozwój zarodka i donoszenie ciąży. W przypadku transferu świeżych zarodków ilość donoszonych, zdrowych ciąż jest większa.

Z kolei niezależny instytut badawczy Cochrane Collaboration wykonał analizę wyników badań wpływu zwiększonego stężenia hialuronianu podczas transferu zarodka, z której wynika, że medium wzbogacone w hialuronian zwiększa szansę na implantację w porównaniu do przenoszenia zarodka bez hialuronianu, również w przypadku uprzednio zamrożonych zarodków.

W publikacji, która ukazała się w Journal of Human Reproductive Sciences, zaprezentowane zostały wyniki badań, z których wynika, że świeże zarodki transferowane przy użyciu EmbryoGlue prowadziły do ciąży o 7% częściej w stosunku do grupy kontrolnej. W przypadku kobiet, u których poprzednie leczenie IFV nie kończyło się ciążą, użycie EmbryoGlue doprowadziło do 50% (6/12) skutecznej implantacji. W grupie kontrolnej, w której u kobiet z historią niepowodzenia impantacji nie zastosowano EmbryoGlue żadna implantacja nie przebiegła pomyślnie (0/11). Więcej o tym badaniu przeczytacie tutaj.

Zobacz też: Jak działają banki nasienia? Zobacz, kto może zostać dawcą

Kiedy zaleca się EmbryoGlue?

Niespójność wyników badań nad EmbryoGlue wciąż pozostawia wątpliwości. Część badań wskazuje na korzyści, zwłaszcza u pacjentek z niepłodnością idiopatyczną, w wieku powyżej 35 lat lub wcześniejszymi niepowodzeniami implantacji po IVF. W związku z tym każdy przypadek traktowany jest indywidualnie, lekarze decydują się na zastosowanie lekarze EmbryoGlue do transferu w oparciu o konkretną historię pacjentki.

Zobacz też: Monitoring zarodków Primo Vision

Olga Plesińska

Bioetyk, dziennikarka. W wolnym czasie dużo czyta, najchętniej z kotem na kolanach, jeździ na wrotkach i fotografuje.