Przejdź do treści

Jak działają banki nasienia? Zobacz, kto może zostać dawcą

Jak działają banki nasienia

Bank nasienia to miejsce, w którym pozyskuje się i przechowuje komórki rozrodcze dawców. Materiał może posłużyć niepłodnym parom do zapłodnienia i spełnienia marzenia o rodzicielstwie. Jak działają banki nasienia, kto może zostać dawcą i skorzystać z usług tego typu instytucji?

Zapisz się do newslettera

Nie każdy mężczyzna może stać się dawcą nasienia. Materiał przyjmowany do banków spermy musi odznaczać się najwyższą jakością i zdolnością zapładniającą. Kandydaci na dawców są poddawani rygorystycznemu programowi badań obejmującemu badanie fizykalne i laboratoryjne oraz wywiad chorobowy. Ponadto:

  • Wiek dawcy nie powinien być większy niż 35-40 lat
  • W nasieniu musi się znajdować odpowiednia ilość plemników (min. 40 mln w mililitrze spermy)
  • Nasienie musi zostać poddane badaniom:
    * na nosicielstwo chorób przenoszonych drogą płciową oraz krwi (chlamydia, rzeżączka, kiła, wirus HIV, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirus HPV, CISI, WR)
    * pod kątem chorób zakaźnych
    * pod kątem genetycznym (kariotyp, mutacja genu CFTR w kierunku mukowiscydozy i AZF)
  • Dawca musi być w dobrej formie fizycznej, powinien mieć odpowiedni wygląd

Zobacz też: Jakie choroby może przekazać potomstwu dawca nasienia?

Jak działają banki nasienia w Polsce?

Zgodnie z ustawą o leczeniu niepłodności z 2015 r., w Polsce z nasienia dawcy może skorzystać wyłącznie para heteroseksualna. Przyszły ojciec jest zobowiązany do podpisania oświadczenia o uznaniu ojcostwa w urzędzie stanu cywilnego.

Przed przystąpieniem do procedury in vitro lub inseminacji para podpisuje też zgodę na zapłodnienie nasieniem dawcy i wypełnia formularz, w którym znajdują się informacje o grupie krwi i cechach fenotypowych pary.

Należy pamiętać, że banki nasienia pozwalają również zabezpieczyć płodność mężczyzny „na przyszłość”. Najczęściej decyzję o zamrożeniu nasienia podejmują osoby pracujące w szkodliwych warunkach, żołnierze, panowie, którzy odkładają plany rodzicielskie na później, czy osoby chorujące na nowotwory i schorzenia urologiczne.

Zobacz też: In vitro z komórką dawczyni

Do jakich informacji ma wgląd para?

Jeżeli wyniki wstępnych badań okażą się prawidłowe, dawca oddaje nasienie do banku, gdzie zostaje ono zamrożone na sześć miesięcy. Po tym czasie badania są powtarzane i jeśli wyniki są w normie, nasienie przechowywane w banku może zostać użyte do zapłodnienia.

Jak stanowi prawo Unii Europejskiej, oddanie nasienia do banku jest nieodpłatne. Dawcy dostają jednak rekompensatę za poniesione koszty podróży, dzień wolny od pracy itp. Najczęściej jest to suma ok. 700 zł.  Banki komórek jajowych oraz banki spermy dostępne są w klinikach leczenia niepłodności.

Wyboru dawcy można dokonać na podstawie kilku kryteriów. Para starająca się o dziecko ma wgląd w takie informacje jak: grupa krwi, kolor włosów, kolor oczu, waga i wzrost wykształcenie dawcy. Przed podjęciem ostatecznej decyzji para może zdecydować, który kandydat jest najbardziej dopasowany do ich oczekiwań.

Źródło: Salve Medica, European Sperm Bank, BankiNasienia.pl, Invicta, In vitro online,

Anna Wencławska

Koordynatorka treści internetowych. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, pasjonatka obcych kultur i języków orientalnych.

Nowy Jork – dziadkowie użyją nasienia zmarłego syna, by spłodzić wnuka?

Sąd w Nowym Jorku zgodził się na spłodzenie dziecka z nasienia zmarłego kadeta

21-letni Peter Zhu, kadet Amerykańskiej Armii, zmarł wskutek obrażeń doznanych w wypadku narciarskim w West Point. Jego rodzice wystąpili do sądu o zgodę na pobranie nasienia syna i możliwość spłodzenia przy jego pomocy wnuka.

Zapisz się do newslettera

Zobacz też: Biologiczny syn trzech osób przyszedł na świat w Grecji. Nowa metoda zapłodnienia pozaustrojowego

Marzenie o dziecku

Rodzice kadeta argumentowali, że ich syn marzył o założeniu rodziny, chciał mieć piątkę dzieci, które wychowywałyby się na ranczu.

Rodzice chcą spełnić jego marzenie, w ten sposób złożyć mu hołd i utrzymać pamięć o nim oraz przekazać dalej nazwisko rodziny.

Sperma 21-latka została pobrana przed odłączeniem ciała zmarłego od aparatury medycznej, razem z innymi organami do transplantacji. Nasienie zostało przygotowane w taki sposób, by możliwe było wykorzystanie go w zapłodnieniu in vitro i zamrożone.

Zobacz też: 53% Polek i Polaków jest za liberalizacją prawa związanego z aborcją – donosi OKO.press

Sędzia nie widzi przeciwwskazań

Sędzia Sądu Najwyższego w Nowym Jorku, John Colangelo wydał orzeczenie na korzyść prośby rodziców kadeta – zdecydował, że Monica i Yongmin Zhu mogą zdecydować, co zrobić z nasieniem syna. Sąd nie dopatrzył się niezgodności z prawem, nasienie zmarłego może być użyte w zapłodnieniu pozaustrojowym.

Sąd nie widzi przeciwwskazań przed użyciem spermy zmarłego syna przez jego rodziców. Według rozpoznania Sądu, ani prawo stanowe, ani prawo federalne nie nakłada na państwa Zhu ograniczeń w tym zakresie. Nie znaczy to jednak, że państwo Zhu nie będą zobowiązani do spełnienia określonych warunków proceduralnych wymaganych do użycia nasienia ich syna w zapłodnieniu in vitro, ani, że nie ma innych, nie związanych z prawem, przeciwwskazań do wykorzystania jego nasienia w celach reprodukcyjnych napisał Sędzia Colangelo.  

Rodzice Petera Zhu jeszcze nie podjęli ostatecznej decyzji odnośnie wykorzystania spermy syna do zapłodnienia. Rozważają jednak wynajęcie surogatki, która miałaby urodzić ich wnuka i powierzyć im wychowanie dziecka.

Zobacz też: Prawa reprodukcyjne – z czego wynikają i jak działają w praktyce?

Zastrzeżenia natury etycznej?

Podstawowe kontrowersje etyczne związane z tą sprawą dotyczą rozumienia najlepszego interesu dziecka, które miałoby być spłodzone z nasienia Petera Zhu. Czy w najlepszym interesie dziecka leży wchodzenia w życie z trudną historią, jaką niezaprzeczalnie jest bycie spłodzonym z surogatki po śmierci biologicznego rodzica i bycie wychowywanym przez dziadków? Czy dziecko powinno być poinformowane o tej historii, a jeśli tak, to w którym momencie życia?

Kolejna sprawa to brak wyrażonej wprost woli zmarłego. Czy rodzice Petera Zhu mają pewność, że ich syn życzyłby sobie zostać ojcem w takiej konfiguracji? Czy życzyłby sobie, aby jego dziecko było wychowywane przez dziadków lub inne osoby? Kontrola nad reprodukcją syna, która znalazła się w rękach państwa Zhu za sprawą decyzji Sądu Najwyższego, nie jest powszechnym zjawiskiem. Czy syn życzyłby sobie, aby jego rodzice decydowali o jego reprodukcji bez jego udziału?

W przeszłości zapadały podobne orzeczenia, jednak sprawa nigdy jeszcze nie dotyczyła rodziców zmarłego. Dotąd orzekano w sprawach małżonków lub partnerów/partnerek życiowych zmarłych osób.

Źródło: The Washington Post 

Zobacz też: Techniki wspomagania rozrodu na świecie – jak wygląda Polska na tle innych państw?

Olga Plesińska

Bioetyk, dziennikarka. W wolnym czasie dużo czyta, najchętniej z kotem na kolanach, jeździ na wrotkach i fotografuje.

Dofinansowanie in vitro w Lublinie? Petycja trafiła do Ratusza

Dofinansowanie in vitro w Lublinie

Do Ratusza w Lublinie trafiła w zeszły piątek petycja o stworzenie systemu dopłat do leczenia niepłodności i zapłodnienia in vitro. Część radnych zapowiedziała stworzenie projektu uchwały w tej sprawie.

Zapisz się do newslettera

Zobacz też: Czy ustawa o in vitro może być zagrożona? Minister Szumowski myśli o wypracowaniu „kompromisu”

Lublin jak Poznań i Warszawa

Petycję w sprawie wdrożenia miejskiego programu dofinansowania in vitro podpisało w Lublinie ponad 500 osób. Reakcja radnych – deklaracja, że przygotują projekt uchwały w tej sprawie – pozwala przypuszczać, że istnieje realna szansa na wprowadzenie dopłat do leczenia niepłodności w Lublinie.

Program dofinansowania prawdopodobnie miałby działać analogicznie do miejskich programów funkcjonujących w takich miastach jak Poznań, Warszawa, Częstochowa, Gdańsk, Łódź i Sosnowiec.

Lokalne programy są odpowiedzią na likwidację Narodowego Programu Leczenia Niepłodności Metodą Zapłodnienia Pozaustrojowego. Program został wycofany w 2016 roku, po objęciu władzy przez Prawo i Sprawiedliwość. Rozwiązania lokalne mogą działać dzięki temu, że planowanie i realizacja budżetów miejskich leży w rękach rad miasta, w których zasiadają politycy reprezentujący różne ugrupowania.

Zobacz też: 3 najczęstsze pytania o dofinansowanie in vitro. Poznaj odpowiedzi!

Głosowanie już w czerwcu?

Jak donosi Kurier Lubelski, Michał Krawczyk, przewodniczący Klubu Radnych Prezydenta Lublina Krzysztofa Żuka oświadczył, że być może głosowanie uda się przeprowadzić już na sesji Rady Miasta, która odbędzie się 27 czerwca 2019 roku. Zgodnie z Kodeksem Postępowania Administracyjnego Rady Miasta mają trzy miesiące na rozpatrzenie tego rodzaju petycji, w związku z tym czas sporządzenia projektu uchwały i rozpatrzenia projektu może się przedłużyć.

Jednak wypowiedź Michała Krawczyka napawa optymizmem: Moje stanowisko jest takie, żeby pozytywnie zaopiniować te petycję. Jednak w najbliższą środę na posiedzeniu klubu będziemy o tym dopiero oficjalnie dyskutować. Osobiście będę namawiać pozostałych radnych, aby przygotować taki projekt uchwały – mówił przewodniczący dziennikarzom Kuriera Lubelskiego.

Zobacz też: Koniec dofinansowania in vitro w Łodzi? PiS blokuje wojewódzki program

Olga Plesińska

Bioetyk, dziennikarka. W wolnym czasie dużo czyta, najchętniej z kotem na kolanach, jeździ na wrotkach i fotografuje.