Przejdź do treści

Luteina: co to za hormon i jak przygotowuje organizm do ciąży?

Kobieta w ciąży trzyma rękę na brzuchu. W tle napis: Loading 90% /Ilustracja do tekstu: Luteina (progesteron) a ciąża
Fot.: Giulio Palumbo Schiavone/Unsplash.com

Luteina odgrywa bardzo istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu kobiety. Odpowiada m.in. za prawidłowy przebieg cyklu miesiączkowego i utrzymanie ciąży. Sprawdź, gdzie jest produkowany ten hormon, i jakie są jego normy.

Zapisz się do newslettera

Luteina, czyli progesteron, to żeński hormon płciowy o budowie stereoidowej produkowany przede wszystkim przez komórki ziarniste dojrzałego pęcherzyka jajnikowego. W niewielkiej ilości wydzielają go także nadnercza. Gdy kobieta zachodzi w ciążę, wytwarzanie tego hormonu zachodzi początkowo w ciałku żółtym (powstałym z pęcherzyka jajnikowego), a następnie w łożysku.

Działanie luteiny odbywa się poprzez receptory zlokalizowane m.in. w macicy, gruczołach sutkowych, ośrodkowym układzie nerwowym i przysadce mózgowej. Hormon ten wykazuje działanie wielokierunkowe – odpowiada m.in. za:

  • regulację temperatury ciała,
  • unormowanie poziomu glukozy we krwi,
  • obniżenie stężenia aminokwasów,
  • ułatwienie owulacji,
  • rozwój endometrium, umożliwiający implantację zapłodnionej komórki jajowej.

Luteina: działanie i normy przed owulacją i po owulacji

W trakcie dwóch pierwszych tygodni cyklu miesiączkowego luteina produkowana jest w niewielkich ilościach. Jej właściwe stężenie w tym okresie to zaledwie 0,28-0,72 ng/ml. Wraz ze zbliżaniem się do owulacji stężenie tego hormonu zaczyna jednak rosnąć, a maksymalny poziom osiąga on po jajeczkowaniu (norma: 1-28 ng/ml). Umożliwia to przygotowanie organizmu kobiety do ciąży i podtrzymanie jej w pierwszych miesiącach jej trwania.

ZOBACZ TEŻ: Testosteron: na czym polega to badanie i jakie są jego normy?

Stężenie luteiny w ciąży

Gdy dojdzie do zapłodnienia, luteina wytwarzana we właściwej ilości:

  • przygotowuje macicę do zagnieżdżenia się komórki jajowej,
  • hamuje odpowiedź immunologiczną matki na antygeny płodu,
  • hamuje skurcze macicy, ograniczając tym samym ryzyko przedwczesnego porodu,
  • pobudza wzrost pęcherzyków w gruczołach sutkowych, przygotowując je do laktacji,
  • umożliwia zatrzymanie wody w organizmie.

Warto wiedzieć, że  normy luteiny (progesteronu) w okresie ciąży są znacznie wyższe. Do 12. tygodnia ciąży prawidłowy poziom tego hormonu wynosi 9-47 ng/ml, a między 12. a 28. tygodniem ciąży – 17-146 ng/ml. Po 28. tygodniu ciąży właściwe stężenie luteiny to 55-200 ng/ml.

Jeżeli do zapłodnienia nie dochodzi, poziom progesteronu ulega obniżeniu, czego następstwem jest pojawienie się menstruacji.

CZYTAJ RÓWNIEŻ: Czynnik V Leiden. Dlaczego warto wykonać to badanie?

Luteina a in vitro

Właściwe stężenie luteiny (progesteronu) w organizmie kobiety jest niezwykle ważne dla prawidłowego przebiegu cyklu miesiączkowego, procedury in vitro i późniejszej ciąży. Zbyt niski poziom tego hormonu może być przyczyną zaburzeń cyklu i niepłodności. Nieprawidłowo niskie wartości progesteronu w okresie następującym po zapłodnieniu mogą z kolei prowadzić do poronień.

Wskazaniem do dalszej diagnostyki jest również zbyt wysoki poziom luteiny – może bowiem wynikać z rozwoju torbieli lub niektórych nowotworów jajników. Wysoka luteina występuje też przy powikłanej ciąży (np. przy zaśniadzie groniastym). Dodatkowo warto wiedzieć, że wysokie wartości luteiny podczas stymulacji do in vitro wpływają negatywnie na proces zagnieżdżenia się zarodka w śluzówce macicy. Wynika to ze zbyt szybkiego osiągania dojrzałości przez śluzówkę – jeszcze zanim zarodek osiągnie stadium odpowiednie do zagnieżdżenia się w niej.

W wyrównaniu poziomu luteiny w organizmie kobiety ciężarnej lub przygotowującej się do procedury in vitro stosuje się m.in. suplementację. Dawkowanie ustalane jest każdorazowo przez lekarza.

Źródło: chcemybycrodzicami.pl, novum.com.pl

POLECAMY TEŻ: Estradiol: badanie i normy. Co oznacza za wysoki i za niski poziom tego hormonu?

Natalia Łyczko

dziennikarka, redaktorka online

Badanie genu MTHFR przed ciążą. Dlaczego warto je wykonywać?

Badanie genu MTHFR przed ciążą
fot. rfphoto/123rf.com

Przed pierwszą ciążą mało kto decyduje się na jakiekolwiek badania – to błąd. Przeprowadzając odpowiednią diagnostykę można znacznie zwiększyć szanse na ciążę i jej prawidłowy przebieg, a także zadbać o stan zdrowia – swój i dziecka. Czy wiesz, jakich informacji może dostarczyć badanie genu MTHFR przed ciążą?

Zapisz się do newslettera

Badanie w kierunku trombofilii wrodzonej i genu MTHFR – dlaczego warto wykonać je przed pierwszą ciążą? Oto 3 najważniejsze korzyści.

Zobacz także: Badanie kariotypu rodziców, czyli co należy zbadać przed in vitro

Większa szansa na prawidłowy przebieg ciąży

W ciąży krew naturalnie gęstnieje, ale przy braku dodatkowych czynników sprzyjających nadkrzepliwości równowaga najczęściej zostaje zachowana. Inaczej wygląda to u kobiet z trombofilią wrodzoną – zapisaną w genach tendencją do powstawania zakrzepów. A zmiany genetyczne z nią związane dotyczą nawet do 10% osób[1].

Przyszłe mamy z trombofilią wrodzoną są bardziej narażone na powikłania w ciąży. Jakie? Chodzi m.in. o poronienia, niewydolność łożyska, wewnątrzmaciczne ograniczenie wzrostu płodu, stan przedrzucawkowy czy przedwczesne oddzielenie łożyska [2].

Jeśli masz świadomość, że trombofilia wrodzona jest obecna – lekarz może dobrać odpowiednie leczenie i lepiej zaplanować poród.

Zobacz także: 5 badań genetycznych po poronieniu, które warto wykonać

Możliwość uniknięcia zakrzepicy

W ciąży i podczas połogu rośnie ryzyko zakrzepicy – nawet u całkowicie zdrowych kobiet (właśnie ze względu na gęstnienie krwi). Trombofilia wrodzona to ryzyko zwiększa jeszcze bardziej. Jeśli wiesz, że masz zmiany w genach predysponujące do powstawania zakrzepów – możesz więc lepiej zadbać o stan swojego zdrowia.

Pamiętaj, że aż w 2/3 przypadków zakrzepica nie daje widocznych objawów [3]. Wtedy chora osoba dowiaduje się o jej obecności dopiero w sytuacji, gdy wystąpią powikłania, np. niebezpieczna zatorowość płucna.

Zobacz także: Poronienie i geny: co mają ze sobą wspólnego?

Okazja na lepsze dobranie suplementacji

Kwas foliowy jest niezbędny, by dziecko mogło rozwijać się prawidłowo, dlatego na etapie planowania ciąży i w jej czasie zalecana jest suplementacja tej witaminy. Niedobory kwasu foliowego mogą wiązać się m.in. z wystąpieniem u dziecka rozszczepu kręgosłupa, a u ciebie – zmęczenia, drażliwości czy anemii megaloblastycznej.

Czy wiesz jednak, że standardowa forma kwasu foliowego nie zawsze będzie skuteczna? Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników zwraca uwagę, że dla kobiet z polimorfizmem genu MTHFR skuteczniejsza będzie suplementacja aktywnymi formami folianów (w porównaniu ze zwykłym kwasem foliowym). [4]

Jeśli sprawdzisz, czy masz polimorfizm (wariant) C677T/A1298C genu MTHFR, zyskasz szansę na lepsze dobranie suplementacji. Lekarz będzie mógł określić odpowiednie dawki i formy, co pozwoli Ci lepiej zadbać o siebie i dziecko.

Źródła:
[1] A. Padjas, Wskazania do diagnostyki w kierunku trombofilii.
[2] M. Pasińska, K. Soszyńska, A. Runge, A. Dąbrowska, A. Juraszek, T. Janiszewska, O. Haus, Badania molekularne w kierunku trombofilii u pacjentek skierowanych do poradni genetycznej z powodu niepowodzeń ciążowych. Doświadczenia jednego ośrodka, „Ginekologia Polska” 2012, nr 3.
[3] P. Rzepecki, K. Głogowska, T. Chojnacki, Zakrzepica a nowotwór: Praktyczny poradnik dla pacjentów, http://www.onkologia.pl/assets/pdf/Poradnik_zakrzepica_a_nowotwor.pdf.
[4] D. Bomba-Opoń, L. Hirnle, J. Kalinka, A. Seremak-Mrozikiewicz, Suplementacja folianów w okresie przedkoncepcyjnym, w ciąży i połogu. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników, „Ginekologia i Perinatologia Praktyczna” 2017, tom 2, nr 5.
Autor: www.testDNA.pl
Zdjęcie: © rfphoto/123rf.com

test DNA

Redakcja In Vitro Online

Jedyny poradnikowy portal o in vitro.