Przejdź do treści

Czy można uprawiać seks przed transferem?

seks przed transferem
fot. Fotolia

W czasie całej procedury in vitro, która ma kilka etapów, pary mają mnóstwo pytań i wątpliwości. Padają też pytania o seks przed transferem i ogólnie o współżycie w czasie zapłodnienia pozaustrojowego.

Zapisz się do newslettera

Uprawiać seks przed transferem? To pytanie pada w gabinetach lekarskich wiele razy i wcale nie jest bezzasadne. Transfer zarodków jest kluczowym momentem zapłodnienia in vitro i są specjalne wskazania co do trybu życia przed i po zabiegu.

Seks przed transferem: zalecany, czy zakazany?

W trakcie etapów zapłodnienia in vitro, które poprzedzają transfer zarodków raczej nie ma przeciwwskazań do seksu. Jeśli kobieta przechodzi stymulację hormonalną, po której nastąpi punkcja, może ona normalnie współżyć. Jeśli jednak in vitro przeprowadzane jest z nasieniem partnera, to musi on zachować wstrzemięźliwość seksualną. Powinien zrezygnować z seksu przed transferem. Dotyczy to momentu pobrania nasienia. Istnieje bowiemzalecenie, że przed oddaniem nasienia do zapłodnienia in vitro, mężczyzna musi być po 3-5 dniowej abstynencji seksualnej. Wtedy jakość plemników będzie najlepsza, a także będzie możliwie jak największa ilość plemników zdolnych do zapłodnienia.

Kiedy nie można uprawiać seksu podczas procedury in vitro?

O tyle, o ile nie ma przeciwwskazań medycznych, by przed transferem uprawiać seks, o tyle po transferze zarodków kobiecie zalecana jest wstrzemięźliwość seksualna, nawet do 12 dni po zabiegu. Uważa się, że seks i orgazm (skurcze macicy) mogą uniemożliwić zagnieżdżenie się zarodka. Dodatkowo istnieje duże ryzyko infekcji dróg rodnych. Zalecany jest także oszczędny tryb życia i unikanie aktywności fizycznej. Każdy przypadek jest również na tyle indywidualny, że należy zapytać lekarza prowadzącego o seks przed transferem (a także seks w innych etapach procedury in vitro).

Autor: Agnieszka Mikołajczak 

Redakcja In Vitro Online

Jedyny poradnikowy portal o in vitro.

Jak wygląda proces wyboru plemnika do in vitro?

proces wyboru plemnika do in vitro
fot. Fotolia

Wybór odpowiedniego plemnika do in vitro jest niezwykle ważnym elementem procedury. Jak wygląda proces wyboru plemnika do in vitro i jakie metody się stosuje? Opowiada dr Marta Sikora-Polaczek z Centrum Medycznego Macierzyństwo.  

Zapisz się do newslettera

Pierwszy etap to preparatyka nasienia. Do preparatyki stosuje się pożywki tworzące gradient stężeń.

Przygotowania krok po kroku

– Na przygotowany w probówce gradient nakłada się warstwę nasienia, a następnie wiruje w wirówce laboratoryjnej. Dzięki wirowaniu w gradiencie stężeń żywotne plemniki są oddzielane od plazmy nasienia, bakterii, martwych i uszkodzonych plemników – można powiedzieć, że są w ten sposób oczyszczane – wyjaśnia dr Marta Sikora-Polaczek z Centrum Medycznego Macierzyństwo.

Następnie, po dodatkowym płukaniu, plemniki zawieszane są w specjalnej pożywce. Aby były w pełni gotowe do zapłodnieni muszą ukończyć proces kapacytacji, zachodzący naturalnie w macicy i jajowodach szereg zmian w plemniku umożliwiający jego interakcję z komórką jajową. Dopiero wtedy plemniki są gotowe do zapłodnienia in vitro.

– W klasycznej metodzie zapłodnienia in vitro odpowiednią ilość plemników dodaje się do pożywki, w której znajdują się komórki jajowe. W metodzie ICSI pojedynczy plemnik, wybrany przez embriologa umieszczany jest bezpośrednio w komórce jajowej za pomocą cienkiej pipety – tak zwanej pipety mikroiniekcyjnej– tłumaczy dr Sikora-Polaczek.

Zobacz także: In vitro krok po kroku

Proces wyboru plemnika do in vitro

Ocena ruchliwości i budowy morfologicznej plemnika to zadanie embriologa. Specjalista wybiera w pierwszej kolejności plemniki ruchliwe i o prawidłowej budowie. –  Jeżeli parametry nasienia nie są bardzo obniżone można spodziewać się wielu takich plemników w polu widzenia – wtedy rzeczywiście wybór jest częściowo losowy, intuicyjny – mówi ekspertka.

– Jeśli jednak w badaniu nasienia stwierdza się znaczną oligo/astheno/teratozoospermię, czyli obniżoną koncentrację i/lub ruchliwość lub/i morfologię plemników,  znalezienie prawidłowego plemnika może zająć sporo czasu i wtedy intuicja odgrywa dużo mniejszą rolę – dodaje. Jak zaznacza dr Sikora-Polaczek, taka sytuacja nie oznacza, że szanse na powodzenie procedury są mniejsze. Wtedy najczęściej stosuje się metodę ICSI.

Konsultacja medyczna: dr Marta Sikora-Polaczek – ekspertka Centrum Medycznego Macierzyństwo i starszy embriolog kliniczny ESHRE

Anna Wencławska

dziennikarka, orientalistka

Jak wygląda mrożenie zarodków? Opowiada ekspertka

mrożenie zarodków
fot. Fotolia

Temat mrożenia zarodków nadal budzi gorące dyskusje, często podsycane przez polityków i przeciwników in vitro. Jak w rzeczywistości wygląda i na czym polega proces mrożenia zarodków? Odpowiada dr Marta Sikora-Polaczek z Centrum Medycznego Macierzyństwo.

Zapisz się do newslettera

Na wstępnie należy zaznaczyć, że mrożenie komórek rozrodczych (komórek jajowych, plemników) i zarodków ma na celu zatrzymanie i zabezpieczenie ich funkcji życiowych.

Mrożenie zarodków – główne metody

– Istotą mrożenia jest przeprowadzenie komórek przez proces obniżania temperatury bez ich uszkodzenia, a największym wyzwaniem jest zawarta w komórkach i krystalizująca podczas obniżania temperatury woda – wyjaśnia embriolog dr Marta Sikora-Polaczek.

– Aby bezpiecznie zamrozić komórki i zarodki stosuje się tak zwane krioprotektanty, czyli substancje, które na drodze różnych mechanizmów usuwają wodę z komórek – dodaje.

Jak tłumaczy ekspertka, w laboratoriach IVF stosuje się głównie dwie metody mrożenia: powolne mrożenie oraz witryfikację.

– Metody te różnią się stężeniem stosowanych krioprotektantów oraz tempem mrożenie lub rozmrażania. Bardzo powszechnie stosowana witryfikacja jest błyskawicznym zamrażaniem, powodującym „zeszklenie” komórek, a więc całkowicie eliminującym proces powolnej krystalizacji – mówi dr Sikora-Polaczek.

Zobacz także: Lepiej transferować zarodek mrożony czy świeży? Naukowcy już wiedzą!

Jak wygląda mrożenie zarodków?

Większość laboratoriów korzysta z gotowych zestawów krioprotektantów. –  Zarodek po inkubacji z krioprotektantem umieszcza się na nośniku. Można stosować różne nośniki, jednym z historyczni pierwszych była słomka – objaśnia ekspertka.

Zarodek następnie jest zamrażany i umieszczany w ciekłym azocie. Przechowuje się go w temperaturze -196 stopni, dzięki czemu  może bezpiecznie czekać na dalsze kroki.

Gdzie przechowywane są zarodki?

Jak wyjaśnia embriolog, oznakowane nośniki z zarodkami „mieszkają” w zbiornikach z ciekłym azotem. Są to swoiste termosy zapewniające utrzymanie bardzo niskiej temperatury. Dla bezpieczeństwa zarodków poziom azotu w zbiornikach jest monitorowany za pomocą niezależnych systemów.

Konsultacja medyczna: dr Marta Sikora-Polaczek – ekspertka Centrum Medycznego Macierzyństwo i starszy embriolog kliniczny ESHRE

Anna Wencławska

dziennikarka, orientalistka

Jak zwiększyć szanse na powodzenie in vitro? Radzi ekspert!

Czy para lecząca niepłodność ma wpływ na szanse powodzenia in vitro. Czy powodzenie zapłodnienia pozaustrojowego może zależeć również od lekarzy, czy kliniki.

Zapisz się do newslettera

Sukces leczenia metodą in vitro zależy przede wszystkim od aspektów medycznych. Z jednej strony istotna jest kompleksowa diagnostyka pary – to na podstawie wyników badań lekarz może dobrać odpowiedni sposób przeprowadzenia programu zapłodnienia pozaustrojowego i zaproponować procedury dostosowane do sytuacji konkretnych pacjentów.

– Taka personalizacja powinna odbywać się na każdym etapie postępowania – przed programem przy planowaniu leczenia uzupełniającego, przy doborze protokołu stymulacji i monitoringu reakcji na leki, przed zabiegiem pick-up, podczas przygotowania śluzówki macicy do transferu – wyjaśnia prof. dr hab. n. med. Krzysztof Łukaszuk, specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, kierownik Kliniki Leczenia Niepłodności INVICTA.

Zobacz też: Długi protokół in vitro – na czym polega?

Co zwiększa skuteczność in vitro?

Na skuteczność in vitro ogromny wpływ ma również – zdaniem eksperta – praca laboratorium embriologicznego – doświadczenie embriologów, warunki zapewniane komórkom rozrodczym i zarodkom, możliwość zastosowania dodatkowych procedur to tylko niektóre aspekty, które warto w tym kontekście wymienić.

Jeśli para w przeszłości podjęła próbę leczenia metodą in vitro, warto szczegółowo przeanalizować każdy etap dotychczasowego postępowania.

– Można wyciągnąć z niego wiele cennych wniosków i lepiej dostosować terapię do sytuacji medycznej pacjentów – mówi prof. dr hab. n. med. Krzysztof Łukaszuk. – Czasem efekty można uzyskać zmieniając sposób prowadzenia stymulacji, wprowadzając dodatkowe procedury embriologiczne, przeprowadzając diagnostykę genetyczną przyszłych rodziców i zarodków, uzupełniając program o zabiegi przed transferem etc.

Jak zwiększyć szanse na powodzenie in vitro: porady dla niepłodnej pary?

Partnerzy podczas leczenia niepłodności powinni zwrócić szczególną uwagę na swój tryb życia, stan zdrowia i jadłospis. Warto tak zmodyfikować codzienne nawyki, by znaleźć przestrzeń na regularną aktywność fizyczną, zadbanie o prawidłową, urozmaiconą dietę, przeprowadzenie badań kontrolnych. Istotne jest również ograniczenie stresu i regularny, odpowiednio długi wypoczynek nocny. Terapii towarzyszą często trudne emocje – warto na ich temat porozmawiać z psychologiem specjalizującym się w niepłodności. Rozmowa może pomóc w ograniczeniu napięcia i wypracowaniu reakcji sprzyjających budowaniu więzi czy partnerskiej relacji. Wiele badań naukowych potwierdza, że skuteczność leczenia jest wyższa u pacjentów, którzy zachowują pozytywne nastawienie i wierzą w sukces.

Konsultacja: prof. dr hab. n. med. Krzysztofa Łukaszuka, specjalisty endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, kierownika Klinik Leczenia Niepłodności INVICTA.

Aneta Grinberg - Iwańska

dziennikarka, redaktorka prowadząca online

Krótki protokół przed in vitro

W procedurze in vitro istnieją dwa protokoły – krótki i długi. Zależnie od tego, jaką techniką będzie wykonywany zabieg zapłodnienia pozaustrojowego, dobierany jest rodzaj protokołu. Zobacz, co to jest krótki protokół in vitro i czym się różni od długiego protokołu.

Zapisz się do newslettera

Krótki protokół i długi są niezbędnym elementem zapłodnienia pozaustrojowego, bo należą do etapu stymulacji hormonalnej, która jest jednym z kluczowych etapów w in vitro.

Protokoły w in vitro

Protokół sam w sobie to swojego rodzaju założony z góry plan tego, jak będzie krok po kroku wyglądało zapłodnienie in vitro. Protokół ustalany jest między parą a lekarzem na spotkaniu kwalifikacyjnym, które odbywa się po wykonaniu badań. Kiedy już lekarz zakwalifikuje parę do zapłodnienia metodą pozaustrojową, układa z nią taki plan działania. Ten plan jest właśnie nazwany protokołem i w zależności od tego, jak będą przebiegały kolejne etapy in vitro – ustala się krótki protokół lub długi. Wybór protokołu ustalany jest na podstawie m.in. wieku pacjentki, przebiegu leczenia niepłodności, wyników badań hormonalnych oraz stanu zdrowia narządów rodnych i jajników (ocena na podstawie USG).

Czytaj też: Długi protokół in vitro

Krótki protokół w in vitro

Protokół krótki in vitro zakłada krótki czas leczenia z niepłodności (około 10 dni). Od ustalenia protokołu krótkiego, już w najbliższym rozpoczynającym się cyklu, w 2-3 dniu rozpoczyna się stymulację hormonalną. Podaje się od razu gonadotropinę, a następnie w kolejnych dniach dokłada również analogi GnRh, który hamuje naturalne zdolności organizmu do wytwarzania hormonów w trakcie cyklu miesiączkowego. To takie przyspieszenie stymulacji hormonalnej, która zazwyczaj odbywa się etapami: najpierw podawane są leki z GnRh, a dopiero później gonadotropiny (LH lub FSH). Dzięki krótkiemu protokołowi koszty stymulacji hormonalnej są nieco niższe, jeśli porównamy je z innymi protokołami, bo wykonywana jest mniejsza ilość zastrzyków z lekami hormonalnymi. Taki krótki czas działania nie ma związku z efektami zapłodnienia, bo metoda ta działa tak samo dobrze, jak przy zastosowaniu, np. długiego protokołu.

POLECAMY: In vitro krok po kroku na czym polega

Autor: Agnieszka Mikołajczak

Redakcja In Vitro Online

Jedyny poradnikowy portal o in vitro.