Przejdź do treści

Witryfikacja oocytów i zarodków – dlaczego niektóre z nich nie przeżywają?

Witryfikacja oocytów i zarodków
fot. 123rf.com

Witryfikacja oocytów (komórek jajowych) i zarodków to jeden z tematów, który w kontekście leczenia in vitro budzi najwięcej pytań. Co warto wiedzieć o tym procesie? Czy komórki tracą na wartości po witryfikacji? Dlaczego niektóre zarodki nie przeżywają etapu ogrzewania? Wątpliwości rozwiewa embriolog, mgr inż. Sebastian Dąbrowski z Kliniki Leczenia Niepłodności InviMed w Warszawie. 

Zapisz się do newslettera

Specjalistą, który zajmuje się witryfikacją oocytów i zarodków, jest embriolog. To właśnie w jego ręce „oddaje się” pobrane komórki – to on dba o odpowiednie ich przechowywanie, a także witryfikację i ogrzewanie. Skupiając się na dwóch ostatnich kwestiach, mówimy o czysto chemiczno-fizycznych procesach. Mają one na celu zabezpieczenie funkcji życiowych komórek rozrodczych lub zarodków na konkretnym etapie.

Obecnie w tym celu wykorzystuje się przede wszystkim metodę witryfikacji, która pozwala na błyskawiczne obniżenia temperatury, wiążące się z „zeszkleniem” materiału (komórki lub zarodki znajdują się w roztworze krioprotektantu, którego temperatura jest natychmiast sprowadzana do -196˚C, czyli temperatury ciekłego azotu).

Dlaczego niektóre komórki i zarodki nie przeżywają etapu ogrzewania?

„Skuteczność witryfikacji i ogrzewania oocytów i zarodków sięga powyżej 99 proc. Oczywiście, czasami zdarza się, że one nie przeżywają tych procesów, lecz są to bardzo sporadyczne przypadki i prawdopodobnie wiążą się wtedy z jakimś rodzajem nieustalonego uszkodzenia komórki jajowej i komórek zarodkowych lub z ich osobniczą właściwością biologiczną.

Zobacz też: W InviMed są jeszcze wolne miejsca w samorządowych programach dofinansowania in vitro

Z czym jeszcze może być związany fakt, że niektóre komórki lub zarodki nie przeżywają ogrzewania?

Istotna jest w tym kontekście gospodarka wodna komórek jajowych i zarodka.

„Początkowym etapem procesu zamrażania jest wyciągnięcie całej wody z komórek i zarodka – z tego względu, że woda przy obniżeniu temperatury tworzy kryształy lodu. Chodzi o to, żeby ominąć etap formowania się wspomnianych kryształów lodu. Jeśli jednak występują jakiekolwiek zaburzenia osmotyczne w komórkach jajowych lub zarodku, np. woda nie może z nich wypłynąć, wtedy może dochodzić do uszkodzeń komórki jajowej lub komórek zarodka podczas witryfikacji. W efekcie nie przeżywają one procesu ogrzewania. Powtórzę jednak: są to marginalne przypadki” – dodaje ekspert.

Warto zaznaczyć, że nowoczesna metoda witryfikacji pozwala zmniejszać ryzyko powstawania kryształków lodu. Pomagają w tym wspomniane już krioprotektanty, czyli związki chemiczne, chroniące materiał biologiczny podczas witryfikacji, a należą do nich m.in. glikol etylenowy (EG), dimetylosulfotlenek (DMSO), sacharoza.

Czy zarodki i komórki po witryfikacji tracą na wartości?

„Zarodki po witryfikacji nie tracą na wartości, po prostu ich rozwój zostaje zatrzymany w momencie, w którym zostały zwitryfikowane. Natomiast – mówiąc o oocytach – należy pamiętać, że im więcej komórek jajowych zostało uzyskanych w stymulacji, tym większe prawdopodobieństwo, że mogą być słabszej jakości. Biorąc to pod uwagę, możemy wnioskować, że jakość komórek jajowych nie zależy tylko od tego, czy były prawidłowo witryfikowane, ale często kluczowym aspektem jest to, jak przebiegała sama stymulacja hormonalna. Po pierwszej stymulacji, możemy sprawdzić, jak pacjentka odpowiadała na hormony, co pozwala przy kolejnej dobrać inną, bardziej optymalną dawkę leków” – wyjaśnia embriolog z warszawskiej Kliniki Invimed.

Co również podkreślają specjaliści, skuteczność leczenia in vitro z wykorzystaniem zarodków świeżych oraz tych, które były poddane witryfikacji, jest porównywalna.

Więcej o pracy embriologa, w tym także o witryfikacji i ogrzewaniu komórek jajowych oraz zarodków dowiesz się z nagrania:

invimed

Zobacz też: Kliniki InviMed są już otwarte! Co musisz wiedzieć o ich pracy w okresie zagrożenia koronawirusem?

Ekspert

Sebastian Dąbrowski

Embriolog.

10.2013 r. - obecnie: InviMed Europejskie Centrum Macierzyństwa w Warszawie, technik laboratoryjny.
01.2013 r. - 03.2013 r.: Praktyki zawodowe w Instytucie Genetyki i Hodowli Zwierząt PAN w Jastrzębcu - Zakład biologii molekularnej.
08.2011 r. - 09.2011 r.: Praktyki zawodowe w Centrum Onkologii – Instytut Marii Skłodowskiej-Curie, Zakład inżynierii komórkowej.
2011 r. - 2013 r.: Udział w realizacji projektu badawczego: The influence of bovine oviductal epithelial cells on in vitro development of cattle embryos in elevated temperature.
2011 r. - 2012 r.: Udział w realizacji projektu badawczego: Evaluation of cattle embryos development co-cultured with bovine oviductal epithelial cells in elevated temperature.

Redakcja In Vitro Online

Jedyny poradnikowy portal o in vitro.

Pierwsza klinika in vitro non-profit w Anglii – już w 2021 roku!

klinika in vitro
fot. 123rf.com

Już w 2021 roku zostanie otworzona w Londynie klinika in vitro non-profit. To pierwsza taka klinika w Anglii, która powadzona będzie przez organizację charytatywną znaną z przeprowadzania aborcji.

Zapisz się do newslettera

BPAS otwiera własną klinikę leczenia niepłodności

BPAS (British Pregnancy Advisory Service), czyli Brytyjska Służba Doradcza ds. ciąży, która od ponad 50 lat pomaga kobietom w przerywaniu ciąży, postanowiła otworzyć własną klinikę leczenia niepłodności, aby zaradzić nierównościom w zakresie in vitro jakie mają miejsce w Anglii.

Koszty leczenia będą o wiele niższe w porównaniu do prywatnych klinik i będą mieściły się w przedziale od 15 000 zł do 17 500 zł w danym cyklu – nie wliczając leków. Zwykle koszt zabiegu w Wielkiej Brytanii wynosi od 25 do 30 tys. złotych,

Co ważne, pacjentki nie będą zachęcane do „drogich dodatków”, z których większość i tak nie przynosi żadnych korzyści.

Kobietom należy zaoferować trzy cykle in vitro w ramach NHS (National Health Service), zgodnie z wytycznymi National Institute for Clinical Excellence (Nicea), który zaleca jakie leki i metody leczenia powinny być dostępne w NHS w Anglii i Walii.

Niestety wiele klinik w Anglii wprowadziło pewne niekorzystne ograniczenia – przykładowo para do in vitro może podejść jeden lub dwa razy. Ponadto niektórzy odmawiają leczenia kobiet w wieku powyżej 35 lat, które nie mogą udowodnić, że są w „stałym związku”.

BPAS dostrzega podobieństwo między świadczeniem IVF w 2020 r. a  przeprowadzaniem aborcji w 1968 r., kiedy to założono organizację charytatywną.

W 1968 roku kobiety nie miały dostępu do opieki aborcyjnej finansowanej przez NHS i były zmuszone zwracać się do prywatnych usługodawców, którzy często wykorzystywali ich desperację, żądając wygórowanych cen” – powiedziała Katherine O’Brien, zastępca dyrektora ds. komunikacji i kampanii w BPAS, której słowa cytuje The Guardian.

Zobacz też: Molekularny „kod kreskowy” decyduje, które plemniki dotrą do komórki jajowej? Poznaj badania!

Równość i nadzieja

Klinika BPAS zostanie otworzona w centrum Londynu we wrześniu 2021 r. By uniknąć nieprzyjemnych sytuacji i emocjonujących spotkań, w klinice będą dwa osobne wejścia – dla kobiet leczących niepłodność i dla tych, które chcą usunąć ciążę.

W klinice nie będą obowiązywały żadne ustalone kryteria leczenia. Chcemy, aby nasza klinika była jak najbardziej integracyjna pod względem różnorodności etnicznej, orientacji seksualnej i tożsamości płciowej. (…) Planujemy przestrzegać wszystkich profesjonalnych wytycznych i zapewnić pacjentom pełny obraz szans i zagrożeń dla nich oraz dziecka, które mogą mieć – mówi Marta Jansa Perez, dyrektor embriologii w organizacji charytatywnej.

Jansa Perez sama zmagała się z niepłodnością i przeszła długą drogę zanim urodziła dwójkę dzieci, dzięki czemu wie i rozumie, jak wrażliwi są pacjenci.

 Jedną z rzeczy, które mnie pasjonują, jest to, że ważne jest, aby ludzie mieli dostęp do leczenia niepłodności. Jest to coś, co ma znaczący wpływ na życie ludzi, a także wpływa na ich zdrowie psychiczne.

Choć oczywistym jest, że in vitro to zapłodnienie pozaustrojowe, wciąż wiele par nie wie, jak krok po kroku wygląda leczenie.  >Tutaj< znajdziecie odpowiedzi na większość podstawowych pytań.

Źródło: The Guardian

Zobacz też: Selekcja wysokiej jakości plemników za pomocą fal akustycznych? To możliwe!

Klaudia Kierzkowska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, miłośniczka podróży, teatru i włoskiej kuchni.