Przejdź do treści

Wskazania do in vitro – kobieta [WIDEO]

Jakie są najczęstsze wskazania do wykonania procedury in vitro – wyjaśnia dr n. med. Monika Łukasiewicz, specjalista położnictwa i ginekologii w Przychodni Lekarskiej  nOvum w Warszawie.

Zapisz się do newslettera

Zdaniem ekspertów bardzo ważne jest to, że mówiąc o wskazaniach do in vitro należy wziąć pod uwagę wskazania zarówno kobiety, jak i mężczyzny.

Wskazania do in vitro – kobieta: niedrożność jajowodów

Jeśli chodzi o kobiety, to częstym wskazaniem do wykonania procedury in vitro jest niedrożność jajowodów.

Niedrożność jajowodów  może mieć różną etiologię, najbardziej popularną i częstą jest stan zapalny jajowodów – mówi  dr n. med. Monika Łukasiewicz, specjalista położnictwa i ginekologii w Przychodni Lekarskiej  nOvum w Warszawie. – Często kobiety nawet nie wiedzą, że przechodzą stan zapalny. Na przykład chlamydia jest stanem zapalnym, który przebiega bezobjawowo.

Wskazania do in vitro – kobieta: endometrioza

Kolejnym wskazaniem do in vitro jest endometrioza, która nie tylko powoduje duże zrosty w jamie brzusznej, ale również…
– Powoduje pojawienie się torbieli endometrialnych oraz odpowiada za pojawienie się nacieków endometriozy na otrzewnej, czasem na pęcherzu, na odbytnicy, ale też w znacznej mierze uszkadza samą jakość komórki jajowej – mówi dr Łukasiewicz.
W przypadku III i IV stopnia tej choroby jest wskazanie do procedury in vitro

Wskazania do in vitro – kobieta: niepłodność idiopatyczna

Kolejnym wskazaniem do in vitro jest tzw. niepłodność idiopatyczna.

– Dotyczy to dużej liczby pacjentów u których podczas diagnozy nie wykryto żadnych problemów, które przyczynią się do niepłodności a para ma problem z zajściem w ciążę – dodaje specjalista położnictwa i ginekologii w Przychodni Lekarskiej  nOvum w Warszawie.

Jeśli niepłodność idiopatyczna trwa 2 lata, to jest już wskazaniem do wykonania procedury ivf.
Dr Łukasiewicz przypomina również, że wiele zależy od wieku pacjentki oraz jej rezerwy jajnikowej tj. między innymi poziomu hormonu AMH.
– Jeśli pacjentka ma powyżej 35. lat a poziom hormonu  AMH jest obniżony i wykonaliśmy całą diagnostykę, która potwierdza niepłodność idiopatyczną, to nie ma po co czekać 2 lat, tylko szybciej zalecamy przystąpienie do procedury in vitro – mówi dr Monika Łukasiewicz.

POLECAMY: In vitro: krok po kroku

Wskazania do in vitro – kobieta: obniżona rezerwa jajnikowa

Kolejnym wskazaniem do in vitro jest obniżona rezerwa jajnikowa u bardzo młodych kobiet.
– Zdarza się, że u kobiet choroba degenerująca sprawia, że jajniki są bardzo zniszczone w procesie leczenia i pacjentka  w wieku 20-30 lat dowiaduje się, że nie będzie miała szansy na ciążę w późniejszym wieku – dodaje ginekolog.

Wskazania do in vitro – kobieta: zaburzenia hormonalne

Częstym wskazaniem do in vitro u kobiet są zaburzenia hormonalne.
– Tutaj mamy cały kosz różnych zaburzeń – mówi dr Łukasiewicz. – Najczęściej spotykane to zespół policystycznych jajników, które polega na tym, że u pacjentek występuje wiele pęcherzyków, bardzo rzadko miesiączkują i mają cechy hiperandrogenizmu (dużo męskich hormonów, np. testosteronu).
U takich pacjentek skutkiem PCO są między innymi brak lub rzadkie owulacje, dlatego w ich przypadku, pow wyczerpaniu innych metod, jest zalecana procedura ivf.

Wskazania do in vitro – kobieta: zachowanie płodności przed leczeniem onkologicznym

Kolejnym wskazaniem do procedury in vitro jest zachowanie płodności w przypadku choroby onkologicznej.
– Chodzi o młode kobiety, z rakiem piersi, chłoniaki i inne nowotwory, które mogą znacznie uszkadzać jajniki chemioterapią – mówi dr Monika Łukasiewicz. – Wtedy przed rozpoczęciem leczenia chemioterapią należy wykonać tzw. zabezpieczenie płodności.

Aneta Grinberg - Iwańska

dziennikarka, redaktor

MESA – metoda leczenia niepłodności męskiej

MESA – metoda leczenia niepłodności męskiej

Niepłodność została uznana przez Światową Organizację Zdrowia za chorobę społeczną, która dotyczy od 10 do 18 proc. par na całym świecie. Męskie przyczyny niepłodności występują równie często co kobiece, a brak plemników w nasieniu jest jedną z nich. Istnieje jednak metoda wykorzystywana w leczeniu tego rodzaju przypadłości. MESA – czym jest i co powinniśmy o niej wiedzieć?

Zapisz się do newslettera

Czym jest metoda MESA?

MESA, czyli mikrochirurgiczna aspiracja plemników z najądrzy (ang. micro epidydymal spermaspiration), to jedna z technik pozyskiwania plemników, która dla wielu mężczyzn jest szansą na posiadanie upragnionego dziecka.

Metodę tę stosuje się u mężczyzn z niedrożnością lub abstynencją nasieniowodów, które służą do transportu plemników z jąder do moczowodu, jak i u tych zmagających się z azoospermią, czyli brakiem plemników w nasieniu.

MESA – jak wygląda zabieg

Zabieg, który przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym lub miejscowym, opiera się na pozyskaniu nasienia drogą otwartej biopsji najądrza. W pierwszej kolejności, w okolicy górnego bieguna moszny, wykonuje się niewielkie nacięcie, mające na celu odsłonięcie jądra i najądrzy. Kiedy najądrze stanie się już uwidocznione, za pomocą igły nakłuwa się organ i aspiruje nasienie, które natychmiast transportowane jest do laboratorium, gdzie przy użyciu mikroskopu ocenia się, czy w pobranym materiale znajdują się plemniki, zdolne do sztucznego zapłodnienia komórki jajowej.

Omawiana metoda umożliwia pozyskanie dużej ilość plemników, które w większości przypadków zostają zamrożone, czyli poddane kriokonserwacji. Dzięki temu plemniki mogą zostać wykorzystane w kilku kolejnych cyklach. Co ciekawe, skuteczność pozyskiwania nasienia wynosi nawet 95 proc.

MESA – czas rekonwalescencji

Powikłania po mikrochirurgicznej aspiracji plemników z najądrzy zdarzają się niezwykle rzadko – dotyczą zaledwie 1 proc. przypadków. Powrót do codziennych zdań, o ile nie wiążą się z wykonywaniem ciężkiego wysiłku fizycznego, nie powinien stanowić żadnego problemu.

Mimo iż zabieg MESA jest mało inwazyjny, w niektórych przypadkach może wiązać się z poniższymi powikłaniami:

  • zakażeniem,
  • bólem,
  • krwawieniem.

Niezwykle istotne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących higieny okolicy krocza, a z rozpoczęciem współżycia seksualnego powinno się poczekać około 14 dni. Ponadto ćwiczenia fizyczne, takie jak np. siłownia, jazda na rowerze, biegi, można zacząć uprawiać dopiero po około 10 dniach od zabiegu. Panowie uskarżający na dolegliwości bólowe, powinni skorzystać z leków przeciwbólowych. Ulgę mogą przynieść również okłady z lodu.

Zobacz też: Niepłodność męska a zaburzenia genetyczne. Czyli dlaczego warto zrobić badanie CFTR

Klaudia Kierzkowska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, miłośniczka podróży, teatru i włoskiej kuchni.

Dla kogo mrożenie nasienia? Sprawdź, przed czym warto zabezpieczyć męską płodność

mrożenie nasienia

Najbezpieczniejszą metodą przechowywania plemników jest kriokonserwacja, czyli ich powolne mrożenie w oparach ciekłego azotu. Właśnie tę metodę najczęściej stosuje się w celu zachowania męskiej płodności. Kiedy warto zamrozić nasienie? Czy jedynym wskazaniem do mrożenia nasienia jest leczenie onkologiczne? Temat rozwija doktor Andrzej Rogoza z kliniki InviMed w Gdyni.

Zapisz się do newslettera

Techniki kriokonserwacji, czyli skutecznego zabezpieczenia materiału biologicznego w niskich i ekstremalnie niskich temperaturach, są nieodłączną częścią wielu procedur wspomaganego rozrodu oraz zachowania płodności. Pozwalają przechować gamety aż do momentu, w którym będzie można je wykorzystać.

Obecnie mrożenie nasienia męskiego jest dość dobrze opanowane. Proces rozmrażania nasienia przeżywa od 50 do 60 proc. plemników. Większość z nich jest po rozmrożeniu zdolna do zapłodnienia, a uzyskiwane z nich ciąże niczym nie różnią się od tych uzyskanych z nasienia świeżego.

Po co mrozić nasienie?

Standardowo, w klinikach leczenia niepłodności, nasienie mrożone jest z różnych przyczyn w ramach procedur wspomaganego rozrodu. U pacjentów nowotworowych lub u mężczyzn szczególnie eksponowanych na czynniki zwiększające ryzyko utraty płodności mrożenie nasienia stosuje się w celu zabezpieczenia płodności na przyszłość.

Do sytuacji, w których uzasadnione jest zabezpieczenie nasienia należą:

  • stosowanie niektórych leków na łysienie,
  • stosowanie niektórych leków w chorobach autoimmunologicznych,
  • leczenie niektórych chorób pasożytniczych i tropikalnych.

W tych wszystkich przypadkach warto dowiedzieć się o wpływie danego leczenia na płodność. Przyjmowane leki najlepiej jest skonsultować z andrologiem z kliniki leczenia niepłodności.

Codziennością w praktyce klinik leczenia niepłodności jest mrożenie i przechowywanie nasienia mężczyzn zawodowo podróżujących, takich jak marynarze czy kierowcy samochodów ciężarowych jeżdżący w długie międzynarodowe trasy. Mężczyźni, którzy zawodowo są eksponowani na warunki szkodliwe dla funkcji jader to m.in. kierowcy, hutnicy, osoby pracujące z substancjami toksycznymi. Osoby uprawiające sporty ekstremalne, alpiniści, ale także żołnierze wyjeżdżający na wojenne misje, co wiąże się z wyskokiem ryzykiem utraty płodności, to kolejni kandydaci do procedury zachowania płodności za pomocą mrożenia nasienia.

Oncofertility

Leczenie onkologiczne stanowi główny powód, dla którego nie tylko można, ale należy mrozić nasienie. Dotyczy to zwłaszcza tych pacjentów, którzy planują powiększenie rodziny lub w przyszłości chcieliby mieć dzieci. Mrożenie nasienia przed leczeniem onkologicznym jest jedną z procedur oncofertility. Dzięki niej wielu pacjentów onkologicznych zyskuje szansę na posiadanie biologicznego potomstwa.

  • Radioterapia w znacznym stopniu uszkadza spermatogenezę (powstawanie plemników). W większości przypadków uszkodzenie nabłonka plemnikotwórczego jest trwałe. Oznacza to, że mężczyzna po wyleczeniu z nowotworu nie odzyska już płodności.
  • Jednolekowa chemioterapia zazwyczaj powoduje odwracalny proces zatrzymania spermatogenezy, ale już wielolekowa może spowodować nieodwracalne zmiany i zatrzymać powstawanie plemników na stałe.
  • Podczas chemioterapii i radioterapii dodatkowo może dochodzić do uszkodzenia materiału genetycznego, co z pewnością utrudni uzyskanie prawidłowej ciąży. Uszkodzenia DNA mogą być przyczyną wczesnej utraty ciąży lub powstania wad wrodzonych dziecka.

Pamiętaj o profilaktyce!

W kontekście chorób nowotworowych, wczesne wykrycie nowotworu u mężczyzny nie tylko ułatwi leczenie choroby zasadniczej, ale da też czas na zabezpieczenie płodności. U młodych mężczyzn najczęściej zabezpieczamy płodność z powodu nowotworów jąder i chorób układu białokrwinkowego. Tak więc okresowe badanie morfologii krwi i wizyta u androloga/urologa przy każdym niepokoju związanym z jądrami, ma głęboki sens zdrowotny.

Zobacz też: Zaburzenia odżywiania i ich wpływ na płodność – sprawdź, co mówią badania!

Co zrobić przed mrożeniem nasienia?

Niezależnie od przyczyn deponowania nasienia w banku, aby podejść do procedury mrożenia nasienia, muszą być spełnione pewne warunki.

  • Badania wirusologiczne

Jeśli mężczyzna zdecyduje się na zamrożenie swojego nasienia w klinice InviMed, konieczne jest wykonanie badań krwi na obecność wirusów: HIV (niedoboru odporności), HBS (zapalenia wątroby typu B), HCV (zapalenia wątroby typu C), odczynu USR lub VDRL (kiły) i CMV (cytomegalowirus, przeciwciała IgM) lub SARS-CoV-2 (Covid-19). Pacjenci onkologiczni, gdzie leczenie chemoterapią i radioterapią przeprowadza się natychmiastowo po diagnozowaniu nowotworu, są zwolnieni od tego obowiązku.

  • Odpowiedni okres abstynencji seksualnej

Abstynencja płciowa przed pobraniem nasienia do mrożenia powinna wynosić od 3 do 5 dni (nie mniej niż 3 i nie więcej niż 5 dni). Okres abstynencji dłuższy niż 5 dni może oznaczać większy odsetek plemników o obniżonej ruchliwości i mniejszy odsetek plemników o prawidłowej budowie morfologicznej. Natomiast przy czasie abstynencji krótszym niż 3 dni obserwujemy niższą koncentrację plemników.

U pacjentów cierpiących na nowotwór zazwyczaj nie ma czasu na długie odstępy czasowe, a leczenie powinno zostać rozpoczęte jak najszybciej. Dlatego towarzystwa andrologiczne dopuszczają kilkukrotne mrożenie w 24-godzinnych odstępach, tyle razy, aby zebrać jak największą ilość próbek.

Ile nasienia do mrożenia?

Ważnym elementem powodzenia w procesie zabezpieczenia płodności jest zamrożenie jak największej ilości ejakulatów. Nawet u mężczyzny z bardzo dobrym nasieniem, bywają ejakulaty o słabszych parametrach. Im więcej mamy zamrożonego nasienia, tym są większe szanse na uzyskanie ciąży w przyszłości.

***

Jeśli przygotowujesz się do leczenia onkologicznego lub znajdujesz się w grupie ryzyka – np. cierpisz na chorobę autoimmunologiczną, skonsultuj się z urologiem lub andrologiem z kliniki leczenia niepłodności. Aby umówić się na wizytę w InviMed, wystarczy zadzwonić pod numer: 500 900 888 lub napisać na adres invimed@invimed.pl.

Zobacz też: Zdrowie zębów a płodność – są istotne powiązania!

Ekspert

dr Andrzej Rogoza

Androlog kliniczny i ginekolog-położnik prowadzący leczenie niepłodnych par w klinice InviMed w Gdyni. Członek Europejskiego Stowarzyszenia Rozrodu Człowieka i Embriologii (ESHRE) oraz Europejskiej Akademii Andrologii (EAA).

Redakcja In Vitro Online

Jedyny poradnikowy portal o in vitro.