Przejdź do treści

Żylaki powrózka nasiennego. Jak je rozpoznać i skutecznie leczyć?

Na zdjęciu: Lekarz ze stetoskopem w dłoniach /Ilustracja do tekstu: Żylaki powrózka nasiennego. Jak je diagnozować i leczyć?
Fot.: Martin Brosy /Unsplash.com

Żylaki najczęściej kojarzą nam się ze schorzeniem dotykającym kończyn dolnych. Mało mówi się o tym problemie w kontekście męskiej płodności. Tymczasem żylaki powrózka nasiennego to problem, który dotyka wielu mężczyzn i może skutecznie utrudnić poczęcie dziecka. Jak z nim walczyć?

Zapisz się do newslettera

Żylaki powrózka nasiennego to dolegliwość, która często nie daje żadnych objawów. Wielu mężczyzn dowiaduje się o jej istnieniu dopiero wtedy, gdy wielomiesięczne starania o potomstwo nie przynoszą rezultatu. Szacuje się, że schorzenie to odpowiada aż za 40% przypadków niepłodności u panów.

Czym są żylaki powrózka nasiennego?

Powrózek nasienny ma długość około 15-20 cm. Składają się na niego m.in. nasieniowód, mięśnie dźwigacza jądra i ich naczynia, tętnica jądrowa oraz naczynia żylne splotu wiciowatego.

– Kiedy te naczynia są wydłużone, poszerzone i poskręcane, mówimy o żylakach powrózka nasiennego. Najczęściej przyczynami ich powstawania są uszkodzenia zastawek żył jądrowych, mogą one być także związane z różnym przebiegiem żył po obu stronach ciała – mówi dr Piotr Dzigowski, androlog kliniczny ze Szpitala Medicover. – Ten rodzaj żylaków powoduje, że przepływ krwi w jądrach jest utrudniony, podnosi się ich temperatura, a to z kolei pogarsza jakość nasienia. Właśnie dlatego wpływają one na płodność – dodaje ekspert.

Jak rozpoznać żylaki powrózka nasiennego?

Żylaki powrózka nasiennego nie muszą być duże, by dało się je wyczuć w badaniu palpacyjnym. Kiedy mamy do czynienia z zaawansowanym stadium tego schorzenia, są one również widoczne gołym okiem. Niezależnie od tego do postawienia diagnozy konieczne jest przeprowadzenie badania USG, które pozwala sprawdzić budowę naczyń żylnych.

– Bardzo często w początkowej fazie żylaki powrózka nasiennego nie dają żadnych symptomów. Dopiero z czasem chory może zacząć odczuwać m.in. ból jąder, uczucie ciepłej moszny, może się także pojawić jej niewielkie opuchnięcie. Dyskomfort w trakcie wzwodu i ból w pachwinach również mogą być sygnałem świadczącym o tym schorzeniu – wymienia dr Dzigowski.

CZYTAJ TEŻ: Niepłodność wtórna u mężczyzn. Jak ją wykryć i skutecznie leczyć?

Jak leczyć żylaki powrózka nasiennego?

Choć diagnoza żylaków powrózka nasiennego brzmi bardzo poważnie, to obecnie nie trzeba się jej obawiać. Schorzenie to można skutecznie leczyć chirurgicznie – podczas krótkiego zabiegu.

– Trwa on zaledwie 60 minut i odbywa się przy użyciu małoinwazyjnych metod i laparoskopu, za pomocą którego przecina się i podwiązuje naczynia. Wszystko to odbywa się w znieczuleniu ogólnym – tłumaczy dr Piotr Dzigowski ze Szpitala Medicover. Najważniejszą informacją dla mężczyzny jest jednak fakt, że do starań o dziecko może wrócić już 14 dni po zabiegu.

U dorosłych mężczyzn wskazaniem do leczenia żylaków powrózka nasiennego są przede wszystkim zmiany jakościowe nasienia, które potwierdzają badania.

– Kiedy co najmniej dwa razy wyniki pokazują, że w nasieniu mamy do czynienia ze zmianami, należy jak najszybciej podjąć diagnostykę w kierunku żylaków powrózka nasiennego, a po potwierdzeniu diagnozy rozpocząć ich leczenie – doradza dr Piotr Dzigowski.

ZOBACZ TAKŻE: Test SCD. Co to za badanie i na czym polega?

Żylaki powrózka nasiennego – problem dojrzałych mężczyzn, ale i nastolatków

Warto wiedzieć, że to schorzenie dotyka nie tylko dojrzałych mężczyzn, ale również nastoletnich chłopców. U nich za najczęstszą przyczynę choroby uznaje się zwiększenie przepływu krwi w naczyniach powiększających się w związku z dojrzewaniem gruczołów płciowych.

– Żylaki powrózka nasiennego u nastolatków zwykle nie powodują odczuwalnych dolegliwości i wykrywane są zazwyczaj przy badaniu palpacyjnym. Aby potwierdzić diagnozę, wykonuje się badanie USG, za pomocą którego dokonujemy pomiaru objętości jąder i stwierdzamy, czy faktycznie dochodzi do nieprawidłowego przepływu krwi – mówi dr Piotr Dzigowski. – W przypadku nastolatków wskazaniem do leczenia za pomocą zabiegu laparoskopem jest mniejszy przyrost objętości jądra w porównaniu z drugim – dodaje.

Żylaki powrózka nasiennego to poważny problem, którego nie należy lekceważyć. Mimo że mogą powodować długotrwałą niepłodność, to dzięki nowoczesnym metodom jest szansa na ich całkowite wyleczenie i na upragnione potomstwo.

POLECAMY RÓWNIEŻ: Jakie choroby może przekazać potomstwu dawca nasienia?

Natalia Łyczko

dziennikarka, redaktorka online

Badanie HSG: kiedy się je wykonuje, na czym polega i jak się do niego przygotować?

Badanie HSG
Badanie HSG jest refundowane, bezpłatne, wykonywane w placówkach, które mają podpisaną umowę z NFZ – fot. Fotolia

Histerosalpingografia (HSG) to badanie rentgenowskie macicy i jajowodów. Polega na robieniu zdjęć po podaniu kontrastu i jest jednym z kluczowych badań w diagnozowaniu niepłodności kobiet.

Zapisz się do newslettera

Badanie HSG polega na wprowadzeniu do dróg rodnych środka kontrastowego (czasami w wyniku przepłukania kanałów jajowodowych środkiem kontrastującym następuje powrót płodności, co może być spowodowane usunięciem mechanicznych uszkodzeń).

Według Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w przypadku podejrzenia niepłodności żeńskiej HSG powinno być jednym z pierwszych badań, jakie wykonuje się pacjentce.

Badanie HSG – co może wykryć?

Dzięki temu badaniu można ocenić:

  • kształt macicy,
  • stan błony śluzowej macicy,
  • kształt jajowodów oraz ich drożność,
  • stan przydatków.

HSG jest badaniem, dzięki któremu można wykryć zmiany rozwojowe dróg rodnych:

  • obecność polipów, guzów
  • niedorozwój macicy,
  • niewydolność szyjki macicy,
  • niedrożność jajowodów,
  • gruźlicę narządu rodnego.

Zobacz też: Diagnostyka przed in vitro. Jakie badania przed in vitro zleci Ci lekarz?

Badanie HSG – przygotowanie

Przed badaniem należy zrobić:

  • USG narządu rodnego,
  • badanie ginekologiczne,
  • rozmaz mikrobiologiczny z dróg rodnych,
  • morfologia,
  • koagulogram czyli badanie poziomu krzepliwości krwi.

      Przygotowania do badania:

  • można zjeść lekką kolację i mało obfite śniadanie,
  • przed badaniem wykonywana jest lewatywa,
  • 20 minut przed badaniem pacjentka przyjmuje środek rozkurczowy w czopku.

Histerosalpingografia jest zabiegiem inwazyjnym, bezbolesnym. Refundowany, bezpłatny, wykonywany w placówkach, które mają podpisaną umowę z NFZ. Można je zrobić prywatnie – cena od 250 do 900 PLN.

Zobacz też: Badanie HyCoSy: na czym polega i jak się do niego przygotować?

Badanie HSG – przeciwwskazania

Przeciwwskazania do badania:

HSG można przeprowadzić do 10 dnia cyklu, po ustaniu miesiączki. Nie można wykonywać badania jeśli występuje krwawienie z pochwy, w czasie owulacji, kiedy pacjentka jest w ciąży lub jest uczulona na kontrast.

Powikłania zdarzają się bardzo rzadko, ale jeśli następujące objawy utrzymują się ponad 2 dni, należy udać się do lekarza:

–  infekcje pochwy,
–  zapalenie przydatków,
–   krwawienie z dróg rodnych,
–   powikłania spowodowane alergią na kontrast.

Przeciwwskazania do in vitro

Przeciwwskazania do in vitro
Przeciwwskazaniem do in vitro są m.in. choroby internistyczne – fot. Fotolia

Od pierwszego udanego zabiegu in vitro minęło ponad 40 lat. I chociaż przez ten czas medycyna rozrodu znacznie się rozwinęła, wciąż nie wszystkie kobiety mogą zostać zakwalifikowane do procedury zapłodnienia pozaustrojowego. Istnieje szereg chorób towarzyszących niepłodności, które uniemożliwiają pacjentkom podejście do zabiegu.

Zapisz się do newslettera

Niepłodność to choroba, którą obecnie można bezpiecznie i skutecznie leczyć metodą in vitro. U części kobiet, oprócz niepłodności, występują jednak inne internistyczne choroby, które uniemożliwiają wykonanie IVF.

Zobacz też: Pierwsza wizyta w klinice leczenia niepłodności. Jak się do niej przygotować?

Przeciwwskazania do in vitro – otyłość

Otyłość, czyli nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie, przekraczające jego fizjologiczne potrzeby, to coraz częstsza cecha populacji krajów rozwiniętych, w których dominuje siedzący tryb życia. Ok. 641 mln dorosłych na świecie to ludzie otyli, w tym 375 mln kobiet i 266 mężczyzn.

Otyłość to najczęstsza nieginekologiczna przyczyna dyskwalifikacji z procedury in vitro. Otyłości często towarzyszy insulinooporność, która powoduje z kolei zespół policystycznych jajników (PCOS). Jeżeli PCOS jest przyczyną niepłodności, to modyfikacja diety i stylu życia mogą przywrócić płodność, dzięki czemu naturalne zajście w ciążę będzie możliwe.

Utrata zbędnych kilogramów jest również korzystna w przypadku innych przyczyn niepłodności, ponieważ zmniejsza się zapotrzebowanie na gonadotropiny w czasie stymulacji jajników, co pośrednio ogranicza wystąpienie zespołu hiperstymulacji jajników.

Prawidłowa masa ciała jest też ważna dla prawidłowego przebiegu ciąży. Otyłość to niezależny czynnik ryzyka rozwoju cukrzycy ciążowej, stanu przedrzucawkowego, poronienia czy porodu przedwczesnego oraz wewnątrzmacicznego obumarcia płodu.

Zobacz też: Badania genetyczne przed in vitro

Przeciwwskazania do in vitro – brak równowagi hormonalnej

Zaburzenia funkcji gruczołów dokrewnych to kolejne przeciwwskazanie do podjęcia leczenia niepłodności metodą in vitro.

Hiperprolaktynemia, wielohormonalna niedoczynność przysadki i wrodzony przerost nadnerczy mogą przyczynić się do niepłodności. Z kolei niedoczynność, autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, cukrzyca, hiperinsulinizm czy niedoczynność nadnerczy mogą ulec zaostrzeniu pod wpływem dużych dawek gonadotropin.

Szczególnie niebezpieczna może być niedoczynność nadnerczy, która w trakcie leczenia niepłodności może przekształcić się w przełomu nadnerczowego, czyli stanu bezpośredniego zagrożenia życia. Dotyczy to również niedoczynności tarczycy i przełomu tarczycowego.

Zobacz też: Badanie genu MTHFR przed ciążą. Dlaczego warto je wykonywać?

Przeciwwskazania do in vitro – trombofilia

Stany powodujące nadmierną krzepliwość krwi to następny czynnik, na który należy zwrócić szczególną uwagę przy IVF.

Trombofilia wrodzona (mutacje w genach czynnika II i V oraz MTHFR) i trombofilia nabyta (zespół antyfosfolipidowy) wielokrotnie zwiększają ryzyko wystąpienia zakrzepicy żył głębokich, zatoru płucnego, poronień, porodu przedwczesnego, zgonów wewnątrzmacicznych i innych powikłań.

Przy prawidłowym dawkowaniu leków przeciwzakrzepowych in vitro jest możliwe.

Zobacz też: Jak wygląda przygotowanie do in vitro? Wyjaśnia lekarz [WIDEO]

Przeciwwskazania do in vitro – alergia

Alergia, podobnie jak otyłość, to narastający problem społeczeństw żyjących na Zachodzie. Należy tu zwrócić uwagę na potencjalne embriotoksyczne i teratogenne działanie leków oraz ryzyko ciężkiej alergii i anafilaksji, a szczególnie na leki podawane podczas stymulacji hormonalnej do in vitro i w czasie znieczulenia ogólnego d punkcji jajników.

Choroby alergiczne o łagodnym i umiarkowanym przebiegu nie są przeciwwskazaniem do in vitro, ale zalecana jest konsultacja alergologa w celu dobrania odpowiednich leków bezpiecznych w czasie ciąży. W przypadku alergii sezonowych wskazane jest zaplanowanie procedury na czas remisji choroby.

Ponadto należy pamiętać, że każda choroba drobnoustrojowa w okresie zaostrzenia jest przeciwwskazaniem do wykonania zabiegu. In vitro to doświadczenie wyczerpujące zarówno pod względem fizycznym, jak i emocjonalnym. Dlatego tak ważne jest, aby przed procedurą szczególnie zadbać o swoje zdrowie.

Źródło: Chcemy Być Rodzicami Grudzień 2015 – Styczeń 2016

Anna Wencławska

Koordynatorka treści internetowych. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, pasjonatka obcych kultur i języków orientalnych.